Evde Bakım Maaşı Haczedilebilir Mi? İcra Kesintisi ve Banka Bloke Hakları 2026

Evde bakım maaşı haczedilebilir mi sorusu, ekonomik zorluklar nedeniyle bankalara kredi veya kredi kartı borcu bulunan ya da icralık olan bakıcı vatandaşlarımızın en büyük kabuslarından biridir. Maaş yattığında bankanın paraya bloke koyması, icra dairesinden gelen haciz müzekkeresiyle maaşın kesilmesi veya e-haciz uygulanması durumunda engelli bireyin ilacı, bezi ve beslenme masrafları karşılanamaz hale gelmektedir. Ancak Türk hukuk sistemi ve sosyal hizmetler mevzuatı bu konuda engelli bireyin ve bakıcının lehine çok kesin ve katı bir koruma kalkanı getirmiştir.

Bu rehberde 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu, İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümleri ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu emsal kararları ışığında; evde bakım maaşının haczedilemezliğini, banka blokelerinin nasıl kaldırılacağını ve örnek itiraz dilekçesini bulabilirsiniz.

1. Yasal Dayanak: 2828 Sayılı Kanun ve İİK 82. Madde

Evde bakım maaşının hukuki niteliği, doğrudan bakıma muhtaç bireyin insani onuruna yakışır şekilde hayatını sürdürebilmesi için devlete yüklenen sosyal devlet ödevidir. İlgili kanun maddeleri bu durumu şu şekilde garanti altına almıştır:

• 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu Ek Madde 7: Kanun açıkça belirtir: 'Engelli bireylere yönelik evde bakım yardımı kapsamında yapılan ödemeler, hiçbir şekilde haczedilemez, devir ve temlik edilemez.'
• İcra ve İflas Kanunu (İİK) Madde 82/1-9: Borçlunun ve ailesinin geçinmesi için tahsis edilen kamusal yardımlar ve nafakalar kısmen dahi olsa haczedilemeyecek mallar ve haklar arasında sayılmıştır.

Dolayısıyla, borç ister banka kredisi, ister senet borcu, isterse vergi dairesi kamu borcu olsun; evde bakım maaşının 1 TL'si dahi haczedilemez. İcra müdürlüklerinin bu maaşa koyduğu hacizler mutlak surette hükümsüzdür.

2. Bankaların Hukuksuz Maaş Blokesi ve Otomatik Virman Kesintisi

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, icra dairesinden ziyade maaşın yattığı kamu veya özel bankaların (Ziraat Bankası, Halkbank vb.) uyguladığı fiili blokelerdir. Bakıcının daha önceden çekmiş olduğu tüketici kredisi veya ek hesap (KMH) borcu gecikmeye girdiğinde, bankalar sistem üzerinden yatan evde bakım maaşına otomatik bloke koymakta veya parayı anında kredi borcuna virmanlamaktadır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre: Kredi sözleşmesinde bakıcının 'tüm hak ve alacaklarıma bloke konulabilir' şeklinde peşinen verdiği muvafakatname geçersizdir. Sosyal yardım niteliğindeki bakım aylığı haczedilemeyeceği gibi, bankanın tek taraflı bloke koyarak parayı çekmesi de 'haksız ve hukuka aykırı eylem' niteliğindedir.

3. Banka Blokesi Nasıl Kaldırılır? (Adım Adım Yol Haritası)

Eğer evde bakım maaşınıza banka tarafından bloke konulduysa veya kesinti yapıldıysa şu adımları izleyerek 24-48 saat içinde blokeyi kaldırtabilirsiniz:

1. Banka Şubesine İtiraz Dilekçesi: Maaşın yattığı banka şubesine gidilerek, hesabın 2828 Sayılı Kanun Ek 7. Maddesi kapsamındaki 'Evde Bakım Aylığı Hesabı' olduğunu belirten yazılı bir dilekçe verilir ve blokenin derhal kaldırılması, kesilen tutarların iadesi istenir.
2. İlçe SHM'den Yazı Alınması: Banka zorluk çıkarırsa, bağlı olunan İlçe Sosyal Hizmet Merkezi'nden 'Bu hesaba yatan paranın evde bakım yardımı olduğuna ve haczedilemeyeceğine dair resmi yazı' alınarak banka müdürlüğüne teslim edilir.
3. Tüketici Hakem Heyeti ve BDDK Şikayeti: Bloke 2 iş günü içinde kaldırılmazsa e-Devlet üzerinden BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) ve Tüketici Hakem Heyeti'ne online başvuru yapılarak banka hakkında idari işlem başlatılır. Bankalar BDDK şikayetinden sonra blokeyi dakikalar içinde kaldırmaktadır.

4. İcra Dairesine Verilecek Haciz Kaldırma Dilekçesi Örneği

İcra müdürlüğü tarafından maaş hesabına e-haciz konulmuşsa, ilgili icra dairesine verilmesi gereken dilekçe metni şöyledir:

T.C. ANKARA ( ). İCRA MÜDÜRLÜĞÜ'NE
DOSYA NO: 2026/..... Esas
BORÇLU (BAKICI): Adı Soyadı (T.C. Kimlik No: .............)
KONU: 2828 Sayılı Kanun Ek 7. Madde uyarınca haczedilemez nitelikteki Evde Bakım Aylığı hesabımdaki haczin derhal kaldırılması talebidir.
AÇIKLAMALAR: Müdürlüğünüzün yukarıda esas numarası belirtilen dosyasından Ziraat Bankası nezdindeki IBAN: TR.................. numaralı hesabıma haciz konulmuştur. Söz konusu hesaba yalnızca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından bakıma muhtaç engelli yakınıma ait 'Evde Bakım Yardımı' yatırılmaktadır. 2828 Sayılı Kanunun Ek 7. Maddesi açık hükmü gereğince bu ödemeler kesinlikle haczedilemez. Hesabım üzerindeki haczin ivedilikle fekkine (kaldırılmasına) karar verilmesini arz ve talep ederim. (Tarih - İmza)

5. Haczedilebilen ve Haczedilemeyen Gelirler Tablosu

Gelir Türü	Haciz Durumu	Yasal Dayanak
Evde Bakım Aylığı	HACZEDİLEMEZ (%100 Koruma)	2828 Sayılı Kanun Ek Madde 7
2022 Engelli / Yaşlılık Aylığı	HACZEDİLEMEZ (%100 Koruma)	2022 Sayılı Kanun Madde 9
SGK Emekli Maaşı	Yalnızca Nafaka ve SGK Alacağı Hariç Haczedilemez	5510 Sayılı Kanun Madde 93
Çalışan Ücreti (Maaş)	1/4 Oranında Haczedilebilir	İcra İflas Kanunu Madde 83

6. Sıkça Sorulan Sorular

Banka kredi borcum için evde bakım maaşımı keserse parayı geri alabilir miyim?
Evet. İlgili bankaya ihtarname çekerek veya Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurarak haksız kesilen tüm paraları yasal faiziyle birlikte eksiksiz geri alabilirsiniz.

Engellinin kendi borcu yüzünden bakıcının maaşı haczedilir mi?
Hayır, evde bakım maaşı kanunen bakıcının şahsına ödenen ve engellinin bakımına hasredilmiş bir sosyal ödemedir. Engellinin şahsi borçları için dahi haczedilemez.

Evde bakım yatan hesaba başka para girerse haciz gelir mi?
Çok kritik bir uyarı: Evde bakım maaşı aldığınız banka hesabına dışarıdan havale, EFT veya ticari para girişi olursa, hesap 'karma hesap' haline gelir ve banka ya da icra dairesi gelen paraya haciz uygulayabilir. Bu nedenle bakım aylığı hesabınızı yalnızca bakanlık ödemeleri için kullanınız.