ÖTV Muafiyeti Nedir ve 2026 Yılında Kimleri Kapsar?
Engelli vatandaşların toplumsal hayata tam katılımını sağlamak ve seyahat özgürlüklerini güvence altına almak amacıyla 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu madde 7/2 ile sıfır kilometre taşıt alımlarında %100 ÖTV istisnası tanınmıştır.
Kanun koyucu hak sahiplerini iki temel gruba ayırmıştır:
- %90 ve Üzeri Engelli Raporuna Sahip Olanlar: Engel türüne bakılmaksızın (zihinsel, görme, iç hastalıkları vb.), raporda en az %90 oran bulunan tüm vatandaşlar yararlanabilir. Bireyin araç kullanabilme şartı aranmaz; aracı yakınları kullanabilir.
- Ortopedik Engelliler (Oran Şartı Aranmaksızın): Sol/sağ bacak, kol veya elinde uzuv kaybı ya da kısıtlılığı bulunan ve raporda özel tertibatlı araç kullanması gerektiği belirtilenler, oranları %20 veya %40 olsa dahi bizzat kullanmak kaydıyla istisnadan faydalanır.
Ters Matematik: Liste Fiyatından ÖTV Nasıl Arındırılır?
Türkiye’de otomobil satış fiyatı zincirleme vergilendirilir. Önce aracın çıplak fabrika çıkış (gümrük giriş) ham fiyatı üzerine ÖTV eklenir, ardından hem ham fiyatın hem de ÖTV’nin toplamı üzerinden %20 Katma Değer Vergisi (KDV) hesaplanır. Dolayısıyla ÖTV’siz fiyat, liste fiyatından doğrudan %80 düşülerek bulunamaz; tersten matematiksel çözümleme yapılır.
ÖTV Muafiyetli Ödenecek Tutar: Ham Fiyat × 1.20 (Yalnızca KDV dahil)
Örneğin liste fiyatı 2.000.000 TL olan 1.5 motor benzinli (%80 ÖTV) bir araçta:
- Vergiler Dahil Çarpan: 1.80 × 1.20 = 2.16
- Aracın Çıplak Ham Fiyatı: 2.000.000 / 2.16 = 925.925,93 TL
- Engelli Bireyin Ödeyeceği Tutar (Ham + %20 KDV): 925.925,93 × 1.20 = 1.111.111,11 TL
- Elde Edilen Net ÖTV Tasarrufu: 2.000.000 - 1.111.111,11 = 888.888,89 TL
2026 Motor Hacimleri, ÖTV Oranları ve Tasarruf Tablosu
Aşağıdaki tabloda en çok tercih edilen binek otomobil segmentlerinde standart ÖTV oranları ve engelli muafiyetiyle sağlanan yaklaşık indirim oranları derlenmiştir:
| Motor Hacmi & Yakıt Tipi | Standart ÖTV Oranı | 2.000.000 TL Araçta Tasarruf | Yasal Limit Kuralı |
|---|---|---|---|
| 1600 cm³ ve Altı (Benzin / Dizel) | %80 | ~888.889 TL | 2.290.200 TL üst sınır geçerli |
| Hibrit (1600 cm³ altı / 50 kW motor) | %80 | ~888.889 TL | 2.290.200 TL üst sınır geçerli |
| Elektrikli (160 kW altı motor gücü) | %10 veya %40 | ~180.000 - ~571.000 TL | 2.290.200 TL üst sınır geçerli |
| 1600 cm³ - 2000 cm³ Arası | %130 - %150 | Limit Nedeniyle Kapsam Dışı | Ham fiyat yüksekliği sebebiyle tavanı aşar |
5 Yıl Satış Yasağı ve Verasette ÖTV Riski
ÖTV istisnasıyla satın alınan araçların tescil belgelerine (ruhsat) Emniyet ve Noter sistemi tarafından "5 yıl süreyle satılamaz ve devredilemez" şerhi işlenir. 5 yıllık süre aracın ilk tescil tarihinden itibaren başlar.
Önemli Hukuki Uyarı (Vefat Durumu): Engelli araç sahibinin 5 yıl dolmadan vefat etmesi halinde, araç mirasçılara intikal eder. Yargıtay ve Danıştay içtihatları doğrultusunda, aracın tek bir mirasçı üzerine devredilmesi ve diğer mirasçıların haklarından feragat etmesi durumunda geriye dönük ÖTV talep edilmez; ancak araç üçüncü bir kişiye satılırsa istisna edilen vergi mirasçılardan tahsil edilir.
Vergi Dairesi ÖTV İstisna ve MTV Muafiyet Talep Dilekçesi
Aracın bayiden teslim alınması ve tescil işlemlerinin ardından Motorlu Taşıtlar Vergisi muafiyetinin açılması için ilgili vergi dairesine ibraz edilecek resmi dilekçe örneği:
Sıkça Sorulan Sorular
2026 yılı engelli araç alımında ÖTV muafiyet üst limiti ne kadardır?
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 575) uyarınca 2026 yılı için yeniden değerleme oranı kapsamında engelli araç alımında ÖTV muafiyet üst limiti vergiler dahil 2.290.200 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutarın 1 TL dahi üzerindeki araçlar kanunen istisnadan yararlanamaz.
%90 engelli raporu ile alınan aracı kimler kullanabilir?
Karayolları Trafik Yönetmeliği ve GİB tebliğlerine göre %90 ve üzeri raporla alınan özel tertibatsız araçları; araç sahibinin eşi, aynı il sınırlarında ikamet eden birinci derece kan ve sıhri hısımları (anne, baba, çocuk), kardeşleri veya noter onaylı iş sözleşmesi bulunan sigortalı şoförü kullanabilir.
Ortopedik engellilerde %90 oran şartı aranır mı?
Hayır. 4760 Sayılı ÖTV Kanunu Madde 7/2 uyarınca, hareket ettirici aksamda (bacak, ayak, kol, el) özel tertibat gerektiren ortopedik engellilerde oran şartı aranmaz. Sağlık kurulu raporunda ve sürücü belgesinde özel tertibat kodları bulunan vatandaşlar %40 veya %20 gibi oranlarla dahi ÖTV istisnasından faydalanabilir.
ÖTV muafiyetiyle alınan araç kaç yıl sonra vergisiz satılabilir?
4760 Sayılı Kanun gereğince, ÖTV istisnasıyla satın alınan taşıt 5 tam yıl (60 ay) geçmedikçe üçüncü kişilere ÖTV ödenmeksizin satılamaz veya devredilemez. 5 yıl dolduktan sonra araç satılırsa geriye dönük herhangi bir ÖTV tahsil edilmez ve hak sahibi yeniden sıfır araç alma hakkı kazanır.
ÖTV indirimli araç alanlar MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) öder mi?
Hayır. 197 Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu 4. maddesi gereğince, ÖTV muafiyetiyle tescil edilen engelli araçları her yıl Ocak ve Temmuz aylarında tahakkuk eden Motorlu Taşıtlar Vergisi’nden de (MTV) %100 muaftır.