Kömür / Yakacak Yardımı Başvurusu Nasıl Yapılır? (e-Devlet SYDV 2026 Kılavuzu)

Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte Türkiye genelinde ısınma giderlerini karşılamakta zorlanan dar gelirli ve engelli aileler için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) tarafından yürütülen Kömür / Yakacak Yardımı programı devreye alınmıştır. Her yıl Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) ve Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tarafından temin edilen tonlarca kaliteli yerli linyit kömürü, TCDD ve anlaşmalı lojistik ağlarıyla 81 il ve 973 ilçedeki ihtiyaç sahibi hanelerin kapısına kadar ücretsiz ulaştırılmaktadır. 2026 yılı itibarıyla kömür dağıtım süreçleri e-Devlet kapısı üzerinden merkezi sorgulamaya açılmış olup; hanelerin ısınma türü (sobalı / doğalgazlı), bölgenin iklim sertliği ve hane içi kişi başı gelir kriterleri baştan aşağı dijitalize edilmiştir. Bu kapsamlı rehberde; yakacak yardımının mevzuat dayanakları, iklim bölgelerine göre hane başı tonaj simülasyonu, Kömür Yardımı ile Doğalgaz Tüketim Desteği arasındaki farkları içeren karşılaştırma matrisi, e-Devlet başvuru adımları, haksız ret kararlarına karşı Kaymakamlık itiraz dilekçesi ve denetim esasları tüm detaylarıyla açıklanmıştır.

1. Yasal Dayanak: 3294 Sayılı Kanun ve Cumhurbaşkanı Kararları

Devletin ihtiyaç sahibi vatandaşlara ücretsiz yakacak temin etmesi, 3294 Sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu'nun 1. ve 2. maddelerine dayanmaktadır. Kanun koyucu; "fakru zaruret içinde ve muhtaç durumda bulunan vatandaşlar ile hiçbir sosyal güvencesi bulunmayan bireylere geçici ve ayni yardımların yapılmasını" kamu düzeninin ve sosyal adaletin gereği saymıştır.

Bu temel kanunun uygulanmasına ilişkin olarak her yıl Resmî Gazete'de yürürlüğe giren "İhtiyaç Sahibi Hanelere Kömür Yardımı Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı" dağıtımın tüm bürokratik çatısını belirler. Karar uyarınca; Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün ürettiği linyit kömürü, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu bütçesinden karşılanarak Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda kaymakamlıklara sevk edilir. Dağıtılan yakacak ayni (fiziki) bir sosyal yardım olup; yardımın nakde dönüştürülmesi, üçüncü kişilere satılması, devredilmesi veya haczedilmesi kanunen yasaktır.

2. Hane Gelir Kriteri ve Bölgesel Kömür Dağıtım Simülasyonu

Kömür yardımından yararlanabilmek için aranan en temel şart, hanedeki kişi başına düşen aylık net gelirin net asgari ücretin üçte birinden (1/3) az olmasıdır. Ancak kömür yardımında önemli bir ilave kriter daha bulunur: Hanenin fiilen sobayla ısınıyor olması veya doğalgaz aboneliği bulunmayan bir konutta ikamet etmesi şarttır.

Bakanlık, Türkiye'yi Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün kış iklim haritasına göre 4 farklı iklim bölgesine ayırmıştır. Her ilçenin kış sertliği derecesine göre hanelere tahsis edilen kömür miktarı farklılaşmaktadır:

• 1. Bölge (Çok Sert İklim - Doğu Anadolu): Erzurum, Kars, Ağrı, Muş, Van, Ardahan gibi kışın -20°C altına düştüğü illerde hane başı ortalama: 1.500 kg - 2.000 kg (60 - 80 Torba)
• 2. Bölge (Sert Karasal İklim - İç ve Doğu Anadolu Geçiş): Sivas, Yozgat, Kayseri, Kastamonu gibi illerde hane başı ortalama: 1.000 kg - 1.250 kg (40 - 50 Torba)
• 3. Bölge (Ilıman Karasal İklim - Marmara ve İç Ege): Ankara çevre ilçeleri, Bursa kırsalı, Balıkesir, Kütahya illerinde hane başı ortalama: 750 kg - 1.000 kg (30 - 40 Torba)
• 4. Bölge (Akdeniz ve Ege Sahil Şeridi): İzmir, Antalya, Mersin, Adana gibi ılıman sahil bölgelerinde hane başı ortalama: 500 kg - 650 kg (20 - 26 Torba)

Örnek Muhtaçlık Simülasyonu: 5 Kişilik Sobalı Hanede Yaşayan Engelli Aile (Sivas Kırsalı)

• Hane Yapısı: Baba tarım yevmiyelisi (Aylık ortalama düzensiz gelir: 12.000 TL), anne çalışmıyor, 2 okul çağında çocuk ve 1 yatalak %80 engelli dede.
• Haneye Giren Gelirler: 12.000 TL (Düzensiz iş) + 4.195 TL (2022 Engelli Aylığı) = 16.195 TL
• Kişi Başına Düşen Net Gelir: 16.195 TL ÷ 5 kişi = 3.239 TL
• 2026 Yasal Gelir Sınırı (~7.368 TL) Karşılaştırması: Kişi başı 3.239 TL, 1/3 asgari ücret eşiğinin çok altında olduğundan hane tam muhtaç statüsündedir.
• Tahsis Edilecek Yakacak Miktarı: Sivas 2. Bölge kapsamında olduğundan haneye tek seferde 1.250 kg (50 torba torbalanmış linyit kömürü) kapıya teslim tahsis edilir.

Hanenizin gelir durumunu ve bakanlık kriterlerini teyit etmek amacıyla Evde Bakım Maaşı Gelir Sınırı Hesaplama ve Elektrik Tüketim Desteği Rehberi sayfalarımızdan yardım alabilirsiniz.

3. Kömür Yardımı ile Doğalgaz Tüketim Desteği Karşılaştırma Matrisi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, yakacak ihtiyacını konutun fiziki altyapısına göre iki ayrı koldan yürütmektedir. Aşağıdaki semantik tablo bu iki desteğin farklarını ortaya koymaktadır:

4. Adım Adım e-Devlet ve Kaymakamlık SYDV Başvuru Krokisi

Kömür yardımı başvuruları kış gelmeden önce (genellikle Ağustos - Ekim ayları arasında) yoğunlaşır. Müracaat süreci şu 5 aşamadan oluşmaktadır:

1. 1. Aşama: e-Devlet Kapısı Üzerinden Başvuru: T.C. kimlik numarası ile turkiye.gov.tr adresine giriş yapılır. Arama alanına "Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı)" yazılarak form açılır.
2. 2. Aşama: Isınma Türünün Doğru Beyan Edilmesi: Başvuru formundaki "Konut Bilgileri" kısmında ısınma türü mutlaka "Soba / Katı Yakıt" olarak işaretlenmelidir. Eğer yanlışlıkla doğalgaz seçilirse kömür talebi sistem tarafından reddedilir.
3. 3. Aşama: Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi Taraması: Başvuru kaydedildiği anda bakanlığın merkezi sistemi MERNİS, SGK tescil, Gelir İdaresi, İŞKUR ve Tapu verilerini otomatik sorgulayarak hanenin muhtaçlık puanını hesaplar.
4. 4. Aşama: SYDV Mütevelli Heyeti İncelemesi ve Karar: Kaymakam başkanlığında toplanan Vakıf Mütevelli Heyeti (ilçe müftüsü, milli eğitim müdürü, muhtar temsilcileri ve hayırsever üyeler) hanenin başvurusunu karara bağlar. Gerek görülürse vakıf sosyal yardım inceleme görevlisi haneye giderek ev tespiti yapar.
5. 5. Aşama: Adrese Teslimat ve Tutanak: Onaylanan kömürler, kaymakamlığın belirlediği dağıtım takvimine göre mahalle muhtarı koordinasyonunda vakıf görevlileri tarafından hak sahibinin kapısına kadar teslim edilir ve imzalı teslim tesellüm tutanağı düzenlenir.

5. Kömür Talebi Reddedilen Aileler İçin Kaymakamlık İtiraz Dilekçesi

Hanede sigortalı çalışan bulunması gerekçe gösterilerek veya hatalı adres kaydı yüzünden kömür yardımı talebi reddedilen dar gelirli vatandaşların verebileceği resmi itiraz şablonu aşağıdadır:

6. Sayıştay Denetimi ve Kömürün Satılamayacağı Kuralı

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu ile TKİ hesapları Sayıştay denetçileri tarafından her yıl titizlikle incelenmektedir. Sayıştay raporlarında ve ilgili mevzuatta en ağır yaptırımlara bağlanan husus kömürün paraya çevrilmesi veya üçüncü şahıslara satılması eylemidir:

Vakıflar tarafından teslim edilen kömür torbalarının üzerinde "Para ile satılamaz, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardımıdır" ibaresi bulunmaktadır. Yapılan zabıta ve emniyet denetimlerinde, devletin verdiği kömürü internet sitelerinde veya kömür depolarında satmaya çalıştığı tespit edilen kişilerin tüm sosyal yardımları derhal ve süresiz olarak kesilmekte; haklarında Türk Ceza Kanunu kapsamında adli tahkikat başlatılarak teslim edilen kömürün bedeli yasal faiziyle geri tahsil edilmektedir.