Bankada Parası Olanın Evde Bakım Maaşı Kesilir mi? (Mevduat, Faiz ve Altın Geliri Rehberi 2026)

Banka Hesaplarının Denetimi ve SOYBİS Bilgi Ağı

Evde bakım yardımı alan veya ilk defa müracaatta bulunan engelli ve bakıcı ailelerin en sık tereddüt yaşadığı hususların başında banka hesaplarının devlet tarafından incelenip incelenemediği gelmektedir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM), yardım değerlendirmelerinde Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (SOYBİS) altyapısını kullanmaktadır. e-Devlet Kapısı ve kamu kurumları veri tabanlarıyla doğrudan entegre olan SOYBİS; Gelir İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Bankalararası Kart Merkezi ve Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi sorgulamalarını tek bir ekranda birleştirmektedir.

Başvuru sırasında imzalanan muvafakatname ve taahhütname uyarınca, hanede ikamet eden bütün bireylerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numaraları üzerinden tüm kamu ve özel mevduat bankalarındaki hesap hareketleri, vadeli hesap bakiyeleri, repo, hisse senedi ve yatırım fonları taranabilmektedir. Bu inceleme yalnızca başvuru anıyla sınırlı kalmayıp, sistem tarafından periyodik olarak altı ayda veya yılda bir otomatik olarak yinelenmektedir. Dolayısıyla banka hesaplarının gizli kalması veya bildirilmemesi hukuken ve teknik olarak mümkün değildir. Bildirilmeyen faiz kazançları tespit edildiğinde haksız ödeme gerekçesiyle yasal faizli geri tahsilat süreçleri başlatılmaktadır.

Vadesiz Mevduat ve Nakit Birikimlerin Hukuki Niteliği

Vadesiz mevduat hesaplarında faiz işletilmeksizin muhafaza edilen nakit para, hukuki açıdan periyodik bir getiri doğurmayan bir "servet unsuru" ve "ana para birikimi"dir. Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği çerçevesinde gelir testi, hanenin aylık bazda elde ettiği düzenli veya ortalama kazançlar üzerinden yapılır. Bu bağlamda, vadesiz hesapta bulunan paranın kendisi doğrudan aylık hane gelirine yekün olarak eklenmez.

Örneğin vadesiz hesapta bekletilen 100.000 TL veya 200.000 TL tutarındaki acil sağlık fonu ya da geçmişten kalan kişisel tasarruf, hesaba aylık bir para akışı sağlamadığı müddetçe otomatik olarak gelir hanesine yazılmaz. Bununla birlikte, Sosyal İnceleme Heyeti hane ziyareti gerçekleştirdiğinde ailenin yaşam standardı ile beyan edilen gelir arasındaki uyumu inceler. Vadesiz hesapta milyonlarca liralık olağanüstü yüksek bir birikim tespit edilmesi durumunda heyet, bu paranın kaynağını, ticari veya gayriresmi işletilip işletilmediğini ve hanenin muhtaçlık kriteriyle bağdaşıp bağdaşmadığını gerekçeli Sosyal İnceleme Raporu'nda kayıt altına alır.

Vadeli Mevduat Faizinin Gelir Hesabına Dahil Edilmesi Formülü

Vadesiz hesaplardan farklı olarak vadeli TL mevduat, döviz tevdiat faizi veya katılım bankalarından elde edilen kâr payı gelirleri kesinlikle "düzenli kazanç" kategorisinde kabul edilir. Evde bakım maaşı mevzuatında faiz gelirlerinin aylık hane bütçesine yansıtılmasında net ve standart bir matematiksel kural uygulanır:

Mevduat hesabı aylık olarak bağlanmış ve her ay hesaba net faiz tahakkuk ediyorsa, bankadan tahsil edilen stopaj sonrası net aylık faiz tutarı hane gelir tablosuna doğrudan aylık nakit akışı olarak işlenir. Şayet mevduat üç aylık, altı aylık veya yıllık vadeli bağlanmışsa; vadenin bitiminde tahakkuk eden toplam net faiz tutarı, vadenin kapsadığı ay sayısına (örneğin yıllık vadede on ikiye) bölünerek her aya tekabül eden ortalama net faiz geliri tespit edilir.

Hesaplanan bu aylık faiz kazancı; hanedeki ücretli çalışanların maaşı, emekli aylıkları, nafaka, ticari kazanç ve taşınmaz kira gelirleri ile toplanır. Ortaya çıkan toplam net hane geliri, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'nde (ADNKS) aynı adreste ikamet ettiği resmi olarak belgelenen kişi sayısına bölünür. Çıkan kişi başı ortalama tutarın, resmi olarak belirlenen yasal tavanı aşmaması zorunludur. Konuya ilişkin güncel sınırları ve hesaplama mantığını ayrıntılı incelemek için evde bakım maaşı gelir sınırı hesaplama rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Altın, Döviz, Fon ve Borsa Hesaplarının Değerlendirilmesi

Bankalardaki altın mevduat hesapları, döviz cinsinden vadesiz hesaplar, borsa yatırım fonları (BYF) ve hisse senedi portföyleri mevzuat kapsamında incelenirken gelirin periyodik olup olmadığına dikkat edilir. Döviz veya gram altının vadesiz hesapta yalnızca değer saklama aracı olarak durması ve alım-satım kazancı doğurmaması halinde yalnızca servet tespiti yapılır; kurdaki dalgalanma aylık gelir sayılmaz.

Ancak altın veya döviz hesapları vadeli olarak işletiliyor ve döviz faizi/altın kâr payı getiriyorsa, bu faizin Türk Lirası karşılığı net gelir olarak kabul edilir. Benzer şekilde, borsa ve yatırım fonlarında düzenli temettü (kâr payı) dağıtımı söz konusu ise yıllık temettü toplamı on ikiye bölünerek aylık kazanca eklenir. Menkul kıymetlerin satılarak nakde çevrilmesi durumunda ise elde edilen net sermaye kazancı heyet tarafından dikkate alınabilir.

Mevduat Türlerine Göre Değerlendirme ve Etki Matrisi

Aşağıdaki semantik tabloda bankacılık ve yatırım enstrümanlarının evde bakım yardımı gelir testindeki hukuki muamelesi, SOYBİS görünürlüğü ve maaş kesilme riski ayrıntılı olarak karşılaştırılmıştır:

Somut Matematiksel Hane Gelir Simülasyonu

Mevzuatın uygulamadaki net etkisini ortaya koymak üzere 2026 yılı resmi parametreleriyle somut bir matematiksel senaryo üzerinden gelir hesabı simülasyonu yapalım:

Örnek Aile Profili: Hanede engelli birey, eşi (bakıcı) ve iki öğrenci çocuk olmak üzere toplam 4 kişi yaşamaktadır. Hanenin tek düzenli geliri, babanın aldığı net 32.000 TL emekli aylığıdır. Aile yakın bir tarihte miras kalan bir taşınmazın hissesini satmış ve eline geçen 500.000 TL nakdi bir kamu bankasında yıllık %42 net getiri oranıyla vadeli mevduata bağlamıştır.

1. Adım - Yıllık ve Aylık Faiz Gelirinin Hesaplanması:

500.000 TL ana paranın yıllık %42 net getirisi: 500.000 × 0,42 = 210.000 TL yıllık net faiz kazancıdır. Bu tutarın aylık ortalaması: 210.000 TL / 12 ay = 17.500 TL aylık faiz geliri olarak bulunur.

2. Adım - Toplam Aylık Hane Gelirinin Belirlenmesi:

Aylık net emekli maaşı (32.000 TL) + Aylık net vadeli faiz geliri (17.500 TL) = 49.500 TL toplam net aylık hane geliri.

3. Adım - Kişi Başına Düşen Ortalama Gelirin Hesaplanması:

Toplam Gelir: 49.500 TL / Hane Birey Sayısı: 4 kişi = 12.375 TL kişi başı düşen aylık net gelir.

4. Adım - Yasal Gelir Sınırı Karşılaştırması:

2026 yılı için belirlenen asgari ücretin net tutarının 2/3'ü olan yasal kişi başı gelir sınırı 18.736,66 TL'dir. Bu örnekte hesaplanan 12.375 TL'lik kişi başı gelir, 18.736,66 TL sınırının oldukça altında kalmaktadır. Dolayısıyla ailenin bankada 500.000 TL vadeli parası olmasına ve her ay 17.500 TL faiz geliri elde etmesine rağmen evde bakım maaşı kesilmez. Ancak faiz geliriyle birlikte kişi başı gelir 18.736,66 TL'yi aşmış olsaydı, maaşın durdurulması gerekecekti. Maaşın hangi diğer hallerde iptal edilebileceğini öğrenmek için evde bakım maaşı neden kesilir başlıklı kapsamlı rehberimize başvurabilirsiniz.

On Beş Günlük Yasal Bildirim ve Denetim Yol Haritası

Engelli Bireylerin Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin amir hükümlerine göre; yardım alan hanenin gelir, servet, adres veya hane halkı yapısında meydana gelen her türlü değişiklik, değişikliğin vuku bulduğu tarihten itibaren en geç 15 gün içerisinde yazılı olarak bağlı bulunulan Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü'ne bildirilmek zorundadır.

Süreç şu adımlarla işletilmelidir:

İlk aşamada, bankada vadeli mevduat açıldığı veya faiz/kâr payı getirisi elde edilmeye başlandığı anda bankadan imzalı-kaşeli ayrıntılı mevduat hesap cüzdanı ve faiz dökümü temin edilir.

İkinci aşamada, aşağıda yer alan resmi bildirim dilekçesi tanzim edilerek ekine banka hesap dökümü eklenir ve ilçe Sosyal Hizmet Merkezi'nin evrak kayıt birimine bizzat teslim edilerek kayıt numarası ve tarihli barkod alınır.

Üçüncü aşamada, sosyal hizmet uzmanı dosyayı yeniden inceleyerek hane gelir testini günceller. Kişi başı sınır aşılmamışsa dosya onaylanarak maaş ödemesi kesintisiz sürdürülür. Şayet bildirim yapılmaz ve bu durum sistem üzerinden sonradan tespit edilirse, banka faizinin başladığı tarihten itibaren ödenen tüm evde bakım maaşları yasal faiziyle birlikte bakıcıdan geri tahsil edilir.

Banka Mevduat ve Faiz Geliri Bildirim Dilekçesi Şablonu

Aşağıdaki resmi dilekçe taslağı, bankadaki mevduat ve faiz getirilerinde artış olan hak sahiplerinin 15 günlük yasal süre içerisinde Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü'ne teslim etmeleri için hazırlanmıştır:

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER İL MÜDÜRLÜĞÜNE
([İlçe Adı] Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü Kanalıyla)

BİLDİRİMDE BULUNAN (BAKICI) : [Adınız Soyadınız] - T.C. Kimlik No: [Numaranız]
BAKILAN ENGELLİ BİREY       : [Engelli Bireyin Adı Soyadı] - T.C. Kimlik No: [Numarası]
İKAMETGAH ADRESİ             : [Açık Adresiniz, Mahalle, Sokak, İlçe/İl]
İLETİŞİM TELEFONU           : [Telefon Numaranız]
DOSYA / EVRAK NUMARASI       : [Varsa SHM Dosya Numaranız]
KONU                        : Banka Mevduat ve Faiz Geliri Değişikliğinin 15 Günlük Yasal Süresi İçinde Bildirimidir.

AÇIKLAMALAR :

1- Müdürlüğünüz bünyesinde kayıtlı [Engelli Bireyin Adı] isimli engelli yakınıma fiilen bakım vermem sebebiyle tarafıma 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında her ay evde bakım yardımı ödenmektedir.

2- Engelli Bireylerin Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin gelir ve durum değişikliklerini düzenleyen hükümleri uyarınca; hanemizde ikamet eden [Kişinin Adı]'na ait [Banka Adı] nezdindeki hesapta [Tarih] tarihi itibarıyla [Tutar] TL tutarında vadeli mevduat hesabı açılmış olup, bahse konu hesaptan aylık ortalama [Aylık Faiz Tutarı] TL net faiz getirisi elde edilmeye başlanmıştır.

3- Hanemizde yaşayan toplam [Kişi Sayısı] bireyin bahse konu yeni faiz getirisi dahil olmak üzere aylık toplam net geliri [Toplam Tutar] TL seviyesindedir. Hanemizde kişi başına düşen aylık net gelir [Kişi Başı Gelir] TL olup, 2026 yılı için belirlenen net asgari ücretin 2/3'ü olan 18.736,66 TL'lik yasal tavanın altında kalmaya devam etmektedir.

4- Yasal on beş günlük bildirim süresi içerisinde sunduğum işbu beyanımın dosyamıza işlenmesini ve evde bakım yardımımın kesintiye uğramaksızın devam ettirilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]

Bildirimde Bulunan (Bakıcı)
İmza: [Adınız Soyadınız]

Ekler:
1- Banka Onaylı Mevduat ve Faiz Hesap Döküm Cetveli
2- Güncel Hane Gelir Beyan Belgeleri
3- Kimlik Fotokopisi