Vakıflar Genel Müdürlüğü Muhtaç Aylığı: Şartlar, Başvuru ve Güncel Tutar

Türkiye'de sosyal devlet ilkesinin köklü vakıf geleneğiyle birleştiği en önemli kurumlardan biri olan Vakıflar Genel Müdürlüğü (VGM), Osmanlı'dan günümüze intikal eden mazbut vakıfların vakfiyelerinde yer alan hayır şartlarını yerine getirmek amacıyla dar gelirli, kimsesiz yetimler ve engelli bireylere düzenli nakdi aylık bağlamaktadır.

İçindekiler 20 Bölüm

1. 1. Yasal Dayanak ve VGM Muhtaç Aylığından Kimler Yararlanabilir?
2. 2. Aylık Bağlanmasına Engel Olan Durumlar ve Şartlar
3. 3. VGM Aylığı ile Engelli Aylığı Arasındaki Karşılaştırma Matrisi
4. 4. Başvuru Belgeleri ve İlgili Bölge Müdürlükleri
5. 5. Kontenjan ve Sıralama Sistemi Nasıl İşler?
6. 6. VGM Aylığı Resmi Başvuru Dilekçesi Örneği
7. 7. Aşevi Hizmeti ve Kuru Gıda Kolisi Yardımı Entegrasyonu
8. 8. Yıllık İnceleme ve Aylığın Kesilmesine Yol Açan Haller
9. 9. VGM Ret Kararlarına Karşı İtiraz Prosedürü
10. 10. Vakıflar Genel Müdürlüğü Yükseköğrenim ve Ortaöğrenim Bursları
11. 11. Maaş Hesaplarının Banka Değişikliği ve PTT Kart Kullanımı
12. 12. Vakıf Taşınmazlarında Barınma Desteği ve Sosyal Tesis Hakları
13. 13. Çocuklar İçin ÇÖZGER Raporu ile VGM Başvuru Prosedürü
14. 14. VGM Aylığı Alan Bireylerin Sağlık Sigortası Güvencesi
15. 15. 💬 Sıkça Sorulan Sorular
16. └─ VGM muhtaç aylığı alan biri aynı zamanda engelli maaşı alabilir mi?
17. └─ Evde bakım maaşı alan aileden biri VGM aylığı alabilir mi?
18. └─ VGM aylığı başvurusu e-Devlet üzerinden yapılabilir mi?
19. └─ Muhtaç aylığı alan bir engelli işe girerse ne olur?
20. └─ Aylık ödemeleri hangi bankadan çekilir?

5737 sayılı Vakıflar Kanunu'nun 34. maddesi ve ilgili Vakıflar Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yürütülen bu destek, halk arasında 'VGM Muhtaç Aylığı' olarak bilinir. Birçok vatandaşımız bu yardımın varlığından haberdar olmamakta veya Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın yardımlarıyla karıştırmaktadır. Oysa ki Vakıflar Genel Müdürlüğü aylığı, sağladığı yüksek ödeme tutarı ve doğrudan genel bütçe güvencesi ile en kıymetli sosyal haklardan biridir.

Yasal Dayanak ve VGM Muhtaç Aylığından Kimler Yararlanabilir?

5737 sayılı Kanun ile Vakıflar Yönetmeliği'nin muhtaç aylığına ilişkin maddeleri uyarınca bu haktan yalnızca iki grup vatandaşımız faydalanabilmektedir:

• Yüzde Kırk ve Üzeri Engelli Olan Bireyler: Yetkili hakem hastanelerden alınmış geçerli Engelli Sağlık Kurulu Raporu ile en az yüzde kırk (%40) oranında engelli olduğu tespit edilen ve 18 yaşını doldurmuş muhtaç bireyler.
• Anne ve Babası Vefat Etmiş Yetim Çocuklar: Anne veya babasını ya da her ikisini birden kaybetmiş olan, herhangi bir geliri bulunmayan 18 yaşından küçük muhtaç yetim çocuklar (eğitim hayatı devam edenlerde yaş sınırı yönetmelik uyarınca uzayabilir).

Aylık Bağlanmasına Engel Olan Durumlar ve Şartlar

Vakıflar Genel Müdürlüğü muhtaç aylığı kriterleri oldukça katı kurallara bağlanmıştır. Başvuru sahibinin şu koşulları eksiksiz taşıması şarttır; aksi takdirde müracaat doğrudan reddedilir:

1. Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) herhangi bir gelir veya emekli aylığı almıyor olmak,
2. Herhangi bir sigortalı işte çalışmıyor olmak ve adına uzun vadeli prim yatırılmıyor olmak,
3. Mahkeme kararıyla veya kanunla bağlanmış düzenli bir nafaka almamak ya da alma hakkı bulunmamak,
4. Gelir getirici taşınır ve taşınmaz mal varlığı bulunmamak veya bu varlıklardan elde edilen aylık gelirin muhtaçlık sınırının altında kalması,
5. Kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı yatılı bakım merkezlerinde veya huzurevlerinde devlet koruması altında barınmıyor olmak.

VGM Aylığı ile Engelli Aylığı Arasındaki Karşılaştırma Matrisi

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından bağlanan muhtaç aylığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 2022 sayılı Kanun aylığı arasındaki farklar aşağıda listelenmiştir:

Başvuru Belgeleri ve İlgili Bölge Müdürlükleri

VGM muhtaç aylığı başvuruları doğrudan ildeki Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne şahsen, posta yoluyla veya kanuni vasi vasıtasıyla yapılır. Başvuru için talep edilen resmi evraklar şunlardır:

1. Vakıflar Genel Müdürlüğü internet sitesinden temin edilen 'Muhtaç Aylığı Başvuru Formu',
2. Engelliler için Sağlık Bakanlığı e-Rapor sistemine kayıtlı onaylı Engelli Sağlık Kurulu Raporu,
3. Yetim çocuklar için vukuatlı aile nüfus kayıt örneği,
4. Zihinsel veya kısıtlı engelliler için mahkemeden alınmış kesinleşmiş Vasi Tayini İlamı.

Kontenjan ve Sıralama Sistemi Nasıl İşler?

Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde muhtaç aylığı bağlanan kişi sayısı her yıl ilgili vakfiyelerin gelirleri ve kurum bütçesi doğrultusunda belirlenen bir kontenjan ile sınırlıdır. Bu sebeple şartları taşıyan her başvuru sahibine hemen ertesi ay maaş bağlanamayabilir.

Bölge Müdürlüğü'ne intikal eden başvurular puanlama kriterlerine göre sıralamaya tabi tutulur. Kontenjanda vefat, sigortalı işe girme veya iyileşme gibi sebeplerle boşalma meydana geldikçe yedek sırada bekleyen hak sahiplerine sırayla aylık tahsisi yapılır. Başvuru sahipleri dosya durumlarını VGM resmi web portalından sorgulayabilirler.

VGM Aylığı Resmi Başvuru Dilekçesi Örneği

Bölge Müdürlüklerine elden veya taahhütlü posta ile gönderilecek dilekçe formatı:

VAKIFLAR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜNE
[Bölge Müdürlüğünün Bulunduğu İl]

BAŞVURU SAHİBİ         : [Adınız Soyadınız] - T.C. Kimlik No: [Numaranız]
DOĞUM TARİHİ            : [Gün/Ay/Yıl]
İKAMETGAH ADRESİ        : [Açık Adresiniz]
TELEFON NUMARASI        : [İletişim Bilgileriniz]
KONU                    : 5737 Sayılı Vakıflar Kanunu Md. 34 Kapsamında Muhtaç Aylığı Bağlanması Talebidir.

AÇIKLAMALAR :
Ekli belgelerden de anlaşılacağı üzere, yetkili sağlık kurulunca tanzim edilmiş '%[Oran]' oranında engelli sağlık raporuna sahibim.

Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan adıma tahakkuk ettirilmiş herhangi bir emekli, malullük veya yetim aylığım bulunmamaktadır. Herhangi bir sigortalı işte çalışmamakta olup, adıma kayıtlı gelir getirici gayrimenkul veya menkul varlığım yoktur. Geçimimi sağlayacak maddi imkanlardan yoksun ve bakıma muhtaç durumdayım.

5737 sayılı Vakıflar Kanunu ve Vakıflar Yönetmeliği hükümleri uyarınca durumumun tetkik edilerek tarafıma muhtaç aylığı bağlanmasını saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]

İmza: [Adınız Soyadınız]
Ekler: 1- Muhtaç Aylığı Başvuru Formu, 2- Engelli Sağlık Kurulu Raporu Nüshası, 3- Nüfus Cüzdanı Sureti.

Aşevi Hizmeti ve Kuru Gıda Kolisi Yardımı Entegrasyonu

Vakıflar Genel Müdürlüğü, muhtaçlık tespiti yapılan engelli ve yetim vatandaşlarımıza yalnızca nakdi aylık bağlamakla kalmaz; aynı zamanda gıda güvencesini sağlamak adına kurumsal sosyal yardım paketlerini de devreye sokar. Vakıflar Yönetmeliği'nin aşevi ve kuru gıda yardımı hükümleri gereğince muhtaç aylığı alan tüm hak sahipleri doğrudan gıda yardımından da faydalanma önceliğine sahiptir.

Hak sahibi ailelerin adreslerine her ay düzenli olarak un, şeker, pirinç, bulgur, sıvı yağ, makarna, mercimek, nohut, salça ve kuru fasulye gibi temel besin maddelerinden oluşan on beş kalemlik kuru gıda kolisi PTT kargo aracılığıyla ücretsiz teslim edilir. Vakıf aşevlerinin bulunduğu illerde ise talep eden kimsesiz veya engelli vatandaşlarımızın adreslerine her gün iki öğün sıcak yemek servisi sağlanmaktadır.

Yıllık İnceleme ve Aylığın Kesilmesine Yol Açan Haller

Muhtaç aylığı bağlandıktan sonra Bölge Müdürlüğü denetim görevlileri her yıl hak sahiplerinin sosyo-ekonomik durumlarını Bütünleşik Bilgi Sistemi ve resmi kurumlar nezdinde günceller. Aşağıdaki durumların ortaya çıkması halinde aylık derhal kesilir:

• Hak sahibinin 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı bir işe başlaması veya adına şirket ortaklığı tescil edilmesi,
• Hak sahibine SGK'dan emekli, dul veya yetim aylığı bağlanması,
• Engel oranının kontrol muayenesinde yüzde kırkın altına düşmesi veya süreli raporun yenilenmemesi,
• Yetim çocukların eğitim durumlarına bağlı yasal yaş sınırını doldurması,
• Hak sahibinin vefat etmesi veya kendi isteğiyle yardımdan feragat etmesi.

VGM Ret Kararlarına Karşı İtiraz Prosedürü

Sosyal inceleme veya kontenjan sıralamasında haksızlığa uğradığını düşünen vatandaşlarımız, ret yazısının kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde ilgili Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne itiraz dilekçesi vererek dosyanın yeniden değerlendirilmesini isteyebilirler. İtiraz üzerine Bölge Müdürlüğü İnceleme Komisyonu yerinde tespit tutanaklarını yeniden gözden geçirir.

Vakıflar Genel Müdürlüğü Yükseköğrenim ve Ortaöğrenim Bursları

Vakıflar Genel Müdürlüğü, muhtaç aylığı bağladığı hanelerde öğrenim gören yetim veya engelli çocukların eğitim hayatını da kesintisiz desteklemektedir. Kurum her eğitim-öğretim yılı başında ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite öğrencilerine yönelik karşılıksız burs kontenjanları açmaktadır.

Anne veya babası hayatta olmayan yetim çocuklar ile kendisi engelli olan üniversite öğrencilerine burs değerlendirmesinde azami ek puan verilmektedir. VGM bursları geri ödemesiz hibe niteliğinde olup, KYK bursu almayan muhtaç aile fertleri için son derece kıymetli bir eğitim desteği teşkil eder. Başvurular her yıl Eylül ve Ekim aylarında VGM resmi web sitesi üzerinden elektronik ortamda alınmaktadır.

Maaş Hesaplarının Banka Değişikliği ve PTT Kart Kullanımı

VGM muhtaç aylığı bağlanan vatandaşlarımızın ödemeleri ilk olarak ikamet adresine en yakın Vakıfbank şubesine gönderilir. Hak sahibi dilerse kimlik kartıyla şubeye giderek bir vadesiz hesap açtırabilir ve banka kartı talep edebilir. Ayrıca yerleşim yerinde banka şubesi bulunmayan kırsal bölgelerdeki engelli vatandaşlarımız için ödemeler PTT işyerlerine veya doğrudan konutta teslim seçeneğine yönlendirilebilmektedir.

Vakıf Taşınmazlarında Barınma Desteği ve Sosyal Tesis Hakları

Vakıflar Genel Müdürlüğü, muhtaç aylığı bağlanan kimsesiz veya yatağa bağımlı engellilerin barınma sorununu çözmek amacıyla mülkiyeti mazbut vakıflara ait olan gayrimenkullerde tahsis veya düşük bedelli kiralama imkanları sunabilmektedir. İkamet edecek yeri bulunmayan yetim çocuklar ve engelliler, Bölge Müdürlüğü'nün sosyal komisyonu aracılığıyla vakıf yurtlarına veya anlaşmalı sosyal konutlara yerleştirilebilirler.

Çocuklar İçin ÇÖZGER Raporu ile VGM Başvuru Prosedürü

18 yaşından küçük özel gereksinimli yetim çocuklar adına yapılacak muhtaç aylığı müracaatlarında, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) esas alınır. ÇÖZGER raporunda 'Özel Koşul Gereksinimi Vardır' veya en az yüzde kırk eşdeğeri gereksinim düzeyi tespit edilen çocuklar adına velileri veya kanuni vasileri tarafından başvuru yapılabilir. Çocuğun adına açılan banka hesabına bağlanan aylık, çocuk reşit olana kadar ebeveyni tarafından onun temel bakım ve eğitim ihtiyaçları için kullanılır.

VGM Aylığı Alan Bireylerin Sağlık Sigortası Güvencesi

5737 sayılı Vakıflar Kanunu kapsamında muhtaç aylığı bağlanan engelli ve yetim vatandaşlarımızın Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri devlet tarafından karşılanır. 5510 sayılı Kanun'un 60/c-1 maddesi kapsamına alınan hak sahipleri, hiçbir prim veya katılım payı yükümlülüğü altına girmeden devlet hastanelerinden, eğitim ve araştırma hastanelerinden ve üniversite hastanelerinden birinci sınıf sağlık hizmeti alırlar.

Hekimlerce reçete edilen ortopedik protez, ortez, işitme cihazı, hasta yatağı ve kronik ilaç masrafları da Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatı çerçevesinde devlet tarafından doğrudan ve kesintisiz olarak karşılanmaktadır. Böylece muhtaç aylığı alan vatandaşlarımız maddi yetersizlik sebebiyle tedavi imkanlarından mahrum kalmazlar.

💬 Sıkça Sorulan Sorular

Okurlarımızın en çok merak ettiği sorular ve güncel mevzuat yanıtları:

VGM muhtaç aylığı alan biri aynı zamanda engelli maaşı alabilir mi?

Hayır, mevzuat gereği iki aylık aynı anda alınamaz. VGM muhtaç aylığı bağlandığı takdirde 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli maaşı feragat dilekçesiyle sonlandırılmalıdır.

Evde bakım maaşı alan aileden biri VGM aylığı alabilir mi?

Evet, evde bakım parası engellinin bakımını üstlenen bakıcıya verildiğinden, engelli bireyin bizzat kendisi şartları taşıyorsa VGM muhtaç aylığına başvurabilir.

VGM aylığı başvurusu e-Devlet üzerinden yapılabilir mi?

VGM muhtaç aylığı başvuruları doğrudan ilgili Vakıflar Bölge Müdürlüğü'ne şahsen veya posta yoluyla teslim edilmektedir; ancak başvuru sorgulamaları e-Devlet kapısından takip edilebilir.

Muhtaç aylığı alan bir engelli işe girerse ne olur?

5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayan kişinin muhtaçlık hali kalkmış sayılacağından VGM muhtaç aylığı kesilir.

Aylık ödemeleri hangi bankadan çekilir?

Vakıflar Genel Müdürlüğü muhtaç aylığı ödemeleri hak sahibinin ikamet adresine en yakın Vakıfbank şubesinden veya PTT şubelerinden tahsil edilir.