Bayram İkramiyesi ve Promosyon Alanların Evde Bakım Maaşı Kesilir Mi? (Gelir Testi 2026)

Kurban ve Ramazan Bayramı ikramiyesi ile banka promosyonları nedeniyle gelir kriterini aşanların evde bakım maaşları kesilir mi sorusu, hanesinde emekli maaşı alan aile bireyi bulunan yüz binlerce engelli yakınının her bayram öncesi yaşadığı en büyük hukuki endişelerden biridir. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından emeklilere yılda iki kez ödenen bayram ikramiyeleri ile bankaların 3 yıllık protokollerle ödediği emekli maaş promosyonları, haneye anlık nakit girişi sağlamaktadır. Bu toplu ödemelerin hane gelirini artırarak 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nda öngörülen kişi başı 2/3 asgari ücret tavanını aşması durumunda bakım aylığının kesilip kesilmeyeceği hususu mevzuatta net bir biçimde karara bağlanmıştır.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan resmi uygulama genelgeleri ve Sayıştay denetim raporları doğrultusunda, bayram ikramiyelerinin ve tek seferlik sosyal transferlerin bakım maaşına hukuki etkisini bu rehberde inceliyoruz.

Mevzuat Hükmü: İkramiyeler ve Promosyonlar Gelir Testine Dahil Edilir Mi?

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 7. maddesi ve 'Engelli Bireylere Yönelik Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği' uyarınca, hane gelir tespiti yapılırken haneye giren kazançların düzenli ve sürekli olup olmadığı esas alınır:

• Bayram İkramiyeleri Düzenli Gelir Sayılmaz: 5510 sayılı Kanun kapsamında emeklilere dini bayramlarda ödenen ikramiyeler, kanun koyucu tarafından sosyal refahı destekleme amacıyla verilmiş tek seferlik arızi ödemelerdir. Bakanlık genelgeleri gereği bayram ikramiyeleri aylık düzenli gelir hesabına doğrudan eklenmez.
• 12 Aya Bölünerek Ortalamaya Dahil Edilme Kuralı: Bazı Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) Sayıştay içtihatları doğrultusunda yıllık alınan toplam ikramiye tutarını (örneğin 2 bayram toplamını) 12 aya bölerek aylık haneye giren ek pay (örneğin ayda birkaç yüz lira) şeklinde hesaplamaktadır. Bu pay hanedeki kişi sayısına bölündüğünde kişi başı gelir üzerindeki etkisi son derece cüzi kalmaktadır.
• Banka Emekli Promosyonları: Bankalar tarafından 3 yıllık taahhüt karşılığı ödenen promosyon tutarları da peşin ödenen toplu tazminat niteliğinde olup, aylık düzenli maaş kalemi değildir. Dolayısıyla promosyon alındığı ay maaşın kesilmesi yasal dayanaktan yoksundur.

Gelir Kriteri Aşımı İddiasına Karşı Karşılaştırma Matrisi

Haneye giren farklı ödeme kalemlerinin 2026 evde bakım gelir testindeki hukuki konumu şöyledir:

2026 Yılı Gelir Sınırı Simülasyonu ve İkramiyenin Payı

2026 yılı için evde bakım maaşında kişi başına düşen azami gelir tavanı 18.736 TL (net asgari ücretin 2/3'ü) olarak uygulanmaktadır.

Örnek bir haneyi inceleyelim: 3 kişilik bir ailede yalnızca baba emekli aylığı almaktadır (aylık 22.000 TL). Ramazan ve Kurban bayramlarında toplam 8.000 TL ikramiye aldığını varsayalım. Bu 8.000 TL yıllık tutar 12 aya bölündüğünde aylık 666 TL yapar. Hanenin aylık geliri 22.000 + 666 = 22.666 TL olur. 3 kişiye bölündüğünde kişi başı gelir 7.555 TL çıkmaktadır. Bu rakam 18.736 TL'lik yasal sınırın çok altında olduğundan, ailenin bakım maaşı kesinlikle tehlikeye girmez.

Hatalı Kesintilere Karşı Sosyal Hizmet Merkezine İtiraz Yolu

Nadiren de olsa bazı ilçe SHM personelleri bayram ikramiyesinin veya promosyonun yattığı ay banka hesap hareketlerinde yüksek meblağ görerek maaşı sehven dondurabilmektedir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında hak sahipleri vakit kaybetmeden yazılı itiraz vermelidir.

T.C. ................... VALİLİĞİ
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü / SHM Müdürlüğü'ne

Müdürlüğünüzün ................... dosya numarası ile engelli yakınım .................................'ın bakıcısı olarak Evde Bakım Yardımı almaktayım. .../.../2026 tarihinde yapılan gelir incelemesinde, hanede yaşayan emekli yakınıma ödenen bayram ikramiyesi / banka promosyonu aylık düzenli gelir sayılarak maaşımız durdurulmuştur.

Bakanlığınızın yerleşik mevzuat hükümleri ve uygulama genelgeleri gereğince; yılda bir veya iki kez ödenen bayram ikramiyeleri ve süreli banka promosyonları süreklilik arz eden aylık kazanç niteliğinde olmayıp doğrudan gelir testine tek bir ayın geliri olarak dahil edilemez. Yıllık ortalama esas alındığında dahi hane içi kişi başı net gelirimiz 2026 yılı yasal eşiği olan 18.736 TL'nin altındadır.

Hatalı işlemin düzeltilerek Evde Bakım Maaşımızın kesildiği tarihten itibaren hak edişlerimizle birlikte yeniden aktif edilmesini arz ve talep ederim.

Tarih: .../.../2026
Adres: ................................................................
Bakıcı Adı Soyadı: .................................
İmza: .................................

Bayram İkramiyesi ve Banka Promosyonunun Gelir Testindeki Hukuki Yeri

Ramazan ve Kurban Bayramlarında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından emeklilere, dul ve yetimlere ödenen resmi bayram ikramiyeleri ile bankaların 3 yıllık taahhüt karşılığı ödediği emekli promosyonları, evde bakım maaşı alan hanelerde her yıl büyük bir tedirginliğe yol açmaktadır. Aileler, hesaplarına giren bu ekstra paraların hane gelirini artırarak kişi başı yasal sınırı (18.666,67 TL) aşacağı ve maaşlarının kesileceği endişesini taşımaktadır.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 81 il müdürlüğüne gönderilen resmi uygulama talimatları ve genelgeler son derece nettir: Yılda iki kez ödenen bayram ikramiyeleri ile banka promosyonları süreklilik arz eden düzenli bir gelir kalemi değildir. Bu ödemeler tek seferlik ve sosyal yardım/teşvik niteliğinde olduğundan, evde bakım maaşı hane halkı kişi başı gelir testine KESİNLİKLE DAHİL EDİLMEZ.

Sehven Yapılan Kesintilere Karşı Hukuki İtiraz Adımları

Binde bir de olsa bazı ilçe Sosyal Hizmet Merkezlerinde denetçilerin veya sistem yazılımlarının bayram ikramiyesini veya banka promosyonunu banka hareketlerinde aylık gelirmiş gibi algılayarak maaş kesintisi yaptığı durumlar görülebilmektedir. Böyle bir hukuki hata ile karşılaşılması halinde bakıcı derhal İl Müdürlüğü İtiraz Komisyonuna emsal genelgeyi hatırlatan bir düzeltme dilekçesi sunmalıdır.

Dilekçede bahse konu tutarın SGK bayram ikramiyesi veya banka promosyonu olduğu dekontla belgelenmeli ve mevzuat uyarınca gelir testi dışı bırakılarak kesilen aylığın yasal faiziyle birlikte iadesi talep edilmelidir. Komisyon incelemesinde hata derhal düzeltilmektedir.

İkramiye ve Promosyon Muafiyeti İtiraz Dilekçesi

Bakanlık Denetim İlkeleri ve Tek Seferlik Yardımların Hukuki Niteliği

Sosyal Devlet ilkesinin bir gereği olarak, kanun koyucu ailelerin refah seviyesini geçici olarak yükselten bayram ikramiyeleri, askeri yardım, doğum yardımı ve afet destekleri gibi tek seferlik ödemeleri sürekli gelir saymamıştır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Denetim ve Rehberlik Başkanlığı'nın müfettiş raporlarında da açıkça belirtildiği üzere; hane gelir testinde yalnızca her ay düzenli ve öngörülebilir şekilde haneye giren nakit akışı baz alınır.

Bankaların emeklilere 3 yıllık maaş taahhüdü karşılığında peşin olarak ödediği promosyonlar da yıllık 12 aya bölünerek gelire eklenemez. Çünkü bu ödeme bir hak ediş değil, bankacılık sözleşmesi kapsamında sağlanan dönemsel bir müşteri kazanım ödülüdür. Bu ilkeler doğrultusunda hiçbir Sosyal Hizmet Merkezi bayram ikramiyesi veya banka promosyonu sebebiyle evde bakım maaşını kesemez.

Yargıtay ve Danıştay Kararlarında Sosyal Yardım Dokunulmazlığı

Yüksek mahkemelerin yerleşik içtihatlarında sosyal yardımların muhtaçlık kriterleri değerlendirilirken ailenin sürekli ve öngörülebilir gelirlerinin esas alınması gerektiği defaatle vurgulanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarında, tek seferlik bayram ikramiyelerinin borç ödemelerine veya zorunlu kurban masraflarına harcandığı, ailenin genel ekonomik refah seviyesini kalıcı olarak artırmadığı açıkça ifade edilmektedir.

Bu sebeple idarenin bayram ikramiyesi veya banka promosyonu sebebiyle gelir tavanının aşıldığı iddiasıyla tesis ettiği aylık kesme veya yersiz ödeme çıkarma işlemleri İdare Mahkemeleri tarafından 'hukuka ve hakkaniyete aykırılık' gerekçesiyle istisnasız iptal edilmektedir. Hak sahipleri bu tür durumlarda yargı yoluna başvurarak haklarını eksiksiz koruyabilirler.

Bakanlık müfettişlerinin denetimlerinde vurgulanan bir diğer husus, hane gelir testinin bir ceza mekanizması değil, sosyal adaleti sağlama aracı olduğudur. Yılda bir veya iki kez hesaba yatan bayram ikramiyeleri ailenin mutlak yoksulluk durumunu kalıcı olarak ortadan kaldırmadığından, bu tür dönemsel ödemelerin aylık gelir ortalamasına dahil edilmesi Sosyal Hizmetler mevzuatının ruhuna tamamen aykırıdır ve idare tarafından asla uygulanmaz.