Kirada Oturanlar İçin Gelir Sınırı Hesabı: Evde Bakım Maaşında Kira Gideri Düşülür Mü? (2026)

Kirada oturanlar için evde bakım maaşı gelir sınırı hesabı yapılırken ödenen kira gideri düşülür mü sorusu, özellikle büyükşehirlerde artan fahiş kira fiyatları karşısında zorlanan engelli ailelerinin her gün sorduğu en hayati sorudur. Birçok aile, her ay 15.000 TL veya 20.000 TL kira ödediklerini, bu nedenle kalan paranın kendilerine yetmediğini belirterek ödenen kira bedelinin hane gelirinden düşülmesini talep etmektedir. Ancak bu noktada sosyal güvenlik mevzuatında çok ciddi bir kurum ve yönetmelik ayrımı bulunmaktadır.

Bu rehberde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin kira giderine bakış açısını, Sosyal Yardımlaşma Vakfı (SYDV) uygulamalarıyla olan farkını ve 2026 yılı güncel gelir testi hesaplama formüllerini tüm ayrıntılarıyla aydınlatıyoruz.

1. Net Cevap: Evde Bakım Maaşında Kira Gideri Gelirden Düşülür Mü?

Mevzuat hükümlerine göre açık ve net cevap: HAYIR, evde bakım maaşı gelir testi yapılırken ailenin ödediği ev kirası gideri toplam gelirden DÜŞÜLMEZ.

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'na bağlı 'Engelli Bireylere Yönelik Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği' uyarınca, hanenin kişi başı gelir hesabı yapılırken giderler değil, yalnızca haneye giren resmi ve gayriresmi gelirler toplanır ve hanede yaşayan toplam kişi sayısına bölünür. Ailenin ne kadar kira ödediği, kredi borcu, mutfak veya fatura masrafları hesaplama formülünde bir indirim kalemi olarak kabul edilmez.

2. Ailelerin Karıştırdığı Büyük Ayrım: SYDV (Vakıf) ile SHM (Evde Bakım) Farkı

Vatandaşların bu konuda en büyük yanılgıya düşmesinin sebebi, Kaymakamlık bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYDV) tarafından verilen bazı yardımlarda (örneğin SED yardımı veya kömür/gıda yardımları) kira giderinin dikkate alınmasıdır. Oysa iki kurumun mevzuatı tamamen farklıdır:

Kriter	Evde Bakım Maaşı (SHM)	Vakıf Yardımları / SED (SYDV)
Dayandığı Kanun	2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu	3294 Sayılı Sosyal Yardımlaşma Kanunu
Ödenen Kira Gideri	Gelirden DÜŞÜLMEZ	Gider olarak puanlamayı etkileyebilir
Hesaplama Mantığı	Toplam Gelir / Kişi Sayısı < Asgari Ücretin 2/3'ü	Hane İçi Kişi Başı < Asgari Ücretin 1/3'ü

3. 2026 Gelir Kriteri Hesabı Nasıl Yapılır? (Örnek Simülasyon)

Evde bakım aylığında yasal gelir eşiği; net asgari ücret tutarının 3'te 2'sidir (2/3). 2026 yılında net asgari ücrete göre belirlenen kişi başı üst sınır 18.736 TL seviyesindedir. Şimdi iki farklı ailenin kira durumuna bakalım:

• Örnek A (Kendi Evinde Oturan): 4 kişilik aile. Baba emekli maaşı alıyor: 30.000 TL. Kira ödemiyor. Kişi başı gelir: 30.000 / 4 = 7.500 TL. (18.736 TL sınırının altında olduğu için maaş bağlanır).
• Örnek B (Fahiş Kirada Oturan): 4 kişilik aile. Haneye giren maaş: 80.000 TL. Ancak aile 20.000 TL kira ödüyor. Kalan net para: 60.000 TL. Mevzuat 20.000 TL kirayı düşmez! Toplam 80.000 TL'yi 4'e böler = 20.000 TL. Kişi başı gelir 18.736 TL sınırını aştığı için başvuru reddedilir!

4. Ev Sahibi Olup Kira Geliri Elde Edenlerin Durumu

Tam tersi durumda; eğer hanede yaşayan bireylerden birinin üzerine kayıtlı dükkan, daire veya arsa varsa ve buradan bir kira geliri elde ediliyorsa, bu kira geliri hanenin toplam gelirine net bir kazanç olarak doğrudan eklenir. Kira sözleşmesi beyan edilmese dahi, vergi dairesi kayıtları ve tapu rayiç bedelleri BÜTÜNLEŞİK sistem üzerinden otomatik olarak çekilerek gelire yansıtılır.

5. Kirada Oturan Engelli Aileleri Ne Yapabilir?

Ödediği kira yüzünden geçinmekte zorlanan ancak evde bakım maaşı gelir sınırını kıl payı aşan aileler şu yolları değerlendirebilir:

• Hane Kişi Sayısını Artırma: Hanede fiilen birlikte yaşayan büyükanne, büyükbaba veya öğrenci kardeş varsa ve ikametgahları başka yerdeyse, ikametgahlarını engellinin bulunduğu haneye taşıyarak kişi sayısını artırabilir ve payı düşürebilirler.
• SYDV Kira Yardımlarına Başvuru: Kaymakamlık SYDV birimine başvurarak Sosyal Yardımlaşma Fonu'ndan dönemsel kira ve yakacak yardımı talep edebilirler.
• Belediye Sosyal Destekleri: Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin engelli ailelerine sunduğu su faturası indirimi (%50), sosyal yardım kartı ve gıda kolisi desteklerinden yararlanabilirler.

6. Sıkça Sorulan Sorular

Ev sahibi kirayı elden alıyorsa kontratsız durum geliri etkiler mi?
Evde bakım gelir testinde kira gideri düşülmediği için kiranın bankadan veya elden ödenmesi sonucu değiştirmez. Gider hiçbir şekilde hesaptan eksiltilmez.

Kira kontratını SHM heyetine göstermek zorunlu mu?
Heyet eve geldiğinde ailenin sosyo-ekonomik durumunu anlamak için kira kontratını görmek isteyebilir; ancak bu sadece yaşam standardını teyit etmek içindir, gelir formülünde matematiksel bir indirim sağlamaz.

Lojmanda oturan kamu görevlisinin lojman kesintisi gelirden düşülür mü?
Bordroda yer alan lojman kira kesintisi de gider sayılır. SHM bordrodaki yasal kesintilerden (SGK primi, gelir vergisi) sonraki net ele geçen tutarı esas alır.