%40 - %69 Engelli Maaşı Alma Şartları ve 2026 Zamlı Tutarları

%40 - %69 engelli maaşı, 2022 sayılı Kanun kapsamında yetkili sağlık kurullarından alınan raporda engellilik oranı yüzde 40 ile 69 arasında tespit edilen, 18 yaşını doldurmuş ve hane içinde kişi başına düşen aylık net geliri asgari ücretin üçte birinden az olan muhtaç Türk vatandaşlarına Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından her ay düzenli olarak ödenen nakdi sosyal yardım aylığıdır.

Türkiye'de sosyal devlet ilkesinin en temel dayanaklarından biri olan 2022 sayılı Kanun aylıkları, memur maaş katsayısına endeksli olarak her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenmektedir. 2026 yılında memur maaş katsayısındaki artışla birlikte %40-%69 engelli aylığı alan hak sahiplerinin ödemeleri ve hanedeki kişi başı muhtaçlık gelir tavanı yeniden belirlenmiştir. Bu rehberde %40-%69 oranında engeli bulunan vatandaşlarımızın aylık bağlatma şartlarını, gelir testinde dikkate alınan kriterleri, başvuru adımlarını ve PTT doğum yılı ödeme takvimini detaylı olarak inceledik.

%40 - %69 Engelli Aylığı Bağlanması İçin 4 Temel Yasal Kriter

2022 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve ilgili Sosyal Yardımlar Yönetmeliği uyarınca, bu aylığa hak kazanabilmek için aşağıdaki 4 şartın aynı anda sağlanması zorunludur:

• Geçerli Sağlık Kurulu Raporu: Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastanelerinden alınmış Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporu'nda (veya 18 yaşından küçükler için ÇÖZGER belgesinde) engellilik oranının net olarak %40 ile %69 aralığında tescil edilmiş olması gerekir.
• Yaş Şartı: Başvuran kişinin fiilen 18 yaşını doldurmuş ve 65 yaşını henüz tamamlamamış olması gerekir. 18 yaşın altındaki engelliler için anne veya baba adına '18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı' verilir; 65 yaşını dolduranlar ise 65 yaş yaşlılık aylığı kategorisine dahil edilir.
• Hane İçi Kişi Başı Gelir Sınırı (Muhtaçlık Şartı): İkamet edilen hanedeki tüm bireylerin her türlü aylık gelir, nafaka, kira, menkul/gayrimenkul getirileri toplanır ve hane nüfusuna bölünür. Çıkan kişi başı aylık tutarın 2026 yılı net asgari ücretinin 1/3'ünden düşük olması yasal zorunluluktur. Gelir hesaplaması hakkında ayrıntılar için hane halkı gelir hesabı 2026 rehberimizi inceleyebilirsiniz.
• Sosyal Güvencesizlik Şartı: Engelli bireyin kendisinin aktif olarak 4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) veya 4C (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalı bir işte çalışmaması ve SGK'dan dul, yetim, emeklilik veya malullük aylığı almaması şarttır.

2026 Yılı Zamlı Engelli Maaşları ve Gelir Kriteri Tablosu

2026 yılı için geçerli memur maaş katsayısı doğrultusunda 2022 sayılı yasa kapsamındaki tüm engelli ve yaşlı aylığı ödemeleri güncellenmiştir. Aşağıdaki tabloda %40-%69 engelli maaşı, %70 ve üzeri maaş ve gelir sınırı karşılaştırmalı olarak gösterilmiştir:

Gelir Testi Nasıl Yapılır? Hangi Kalemler Gelire Eklenir?

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) mütevelli heyetleri gelir tespiti yaparken Merkezi İhale ve Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BÜTÜNLEŞİK) üzerinden otomatik sorgulama gerçekleştirir. Bu incelemede şu hususlar temel alınır:

1. Maaş ve Ücret Gelirleri: Hanede ikamet eden anne, baba, kardeş veya diğer akrabaların bordrolu net maaşları, emekli aylıkları ve düzenli ticari kazançları.
2. Taşınmaz ve Gayrimenkuller: Haneye ait oturulan ev dışındaki ikinci gayrimenkullerin rayiç bedelinin 240'ta biri ve kira getirileri.
3. Araç ve Motorlu Taşıtlar: Hanede bulunan binek araçların kasko/rayiç değerinin 120'de biri aylık gelire ilave edilir.
4. Tarım ve Hayvancılık Gelirleri: Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtlarındaki arazi, büyükbaş/küçükbaş hayvan sayılarına göre belirlenen standart gelir katsayıları.

Evde bakım maaşı şartları ile 2022 maaşı arasındaki gelir farklarını karşılaştırmak için evde bakım maaşı başvuru şartları sayfamıza göz atabilirsiniz.

Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır? (Adım Adım Başvuru Süreci)

%40-%69 engelli aylığına başvurmak için iki resmi kanal bulunmaktadır:

• Kaymakamlık SYDV Başvurusu (Yüz Yüze): Engelli bireyin ikametgahının kayıtlı olduğu ilçe kaymakamlığı bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na kimlik belgesi ve sağlık kurulu raporu ile bizzat (veya mahkeme onaylı vasi aracılığıyla) müracaat edilir.
• e-Devlet Kapısı Üzerinden Online Başvuru: e-Devlet Kapısı üzerinde yer alan 'Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti' ekranına giriş yapılarak form elektronik ortamda doldurulabilir.

Başvuru sonrasında SYDV sosyal inceleme görevlileri engelli bireyin hanesini ziyaret ederek yerinde yaşam koşullarını inceler. İnceleme raporu Vakıf Mütevelli Heyeti'ne sunulur ve onaylanan aylıklar bir sonraki ay başından itibaren ödenmeye başlar.

Doğum Yılına Göre PTT Maaş Ödeme Günleri Takvimi

2022 sayılı yasa kapsamındaki engelli aylıkları her ay hak sahibinin doğum yılının son rakamına göre belirlenen günde PTT hesaplarına aktarılır:

• Doğum yılının son rakamı 0 ve 5 olanlar: Her ayın 5. gününde,
• Doğum yılının son rakamı 1 ve 6 olanlar: Her ayın 6. gününde,
• Doğum yılının son rakamı 2 ve 7 olanlar: Her ayın 7. gününde,
• Doğum yılının son rakamı 3 ve 8 olanlar: Her ayın 8. gününde,
• Doğum yılının son rakamı 4 ve 9 olanlar: Her ayın 9. gününde ödemelerini PTT Kart ile ATM'lerden 7/24 çekebilirler.

Ödeme günü hafta sonuna rastlarsa, ödemeler Cuma gününden veya Cumartesi PTT ATM'lerinden tahsil edilebilmektedir.

Raporun Süresi Dolduğunda Maaş Kesilir Mi?

Sağlık kurulu raporu 'süreli' olarak düzenlenmiş olan engelliler, rapor bitiş tarihine dikkat etmek zorundadır. Süreli engelli raporu yenileme rehberi doğrultusunda rapor bitiş tarihinden en geç 3 ay önce MHRS üzerinden hastane randevusu alınmalı ve yeni rapor onaylatılmalıdır. Süresi biten rapor yenilenmediği takdirde sistem tarafından maaş otomatik olarak durdurulur.

%40-%69 Engelli Bireylerin Yararlanabileceği Diğer Haklar

%40 ve üzeri engelli raporuna sahip vatandaşlarımız yalnızca nakdi maaşla sınırlı kalmayıp şu yasal haklara da sahiptir:

• Belediye Toplu Taşımada Ücretsiz Seyahat: Şehir içi otobüs, metro, metrobüs ve vapurlarda ücretsiz seyahat kartı (Mavi Kart) hakkı.
• Su ve İletişim İndirimi: Evdeki su faturalarında belediyelerce uygulanan %50 indirim ile sabit internet ve cep telefonu tarifelerinde %25 engelli indirimi.
• Şehirlerarası Ulaşım İndirimleri: TCDD trenlerinde ücretsiz, şehirlerarası yolcu otobüslerinde mevzuat gereği %30 indirim, Türk Hava Yolları iç hat uçuşlarında %20 indirim.
• Emlak Vergisi Muafiyeti: Brüt 200 metrekareyi geçmeyen tek konuta sahip olan engelliler belediyeye başvurarak sıfır oranlı emlak vergisinden faydalanabilirler.
• EKPSS ve Engelli İstihdamı: Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı'na (EKPSS) girerek kamuda memur olma veya İŞKUR engelli kontenjanından yararlanma hakkı.

Yüzde Kırk ile Altmış Dokuz Arası Engelliler İçin Vergi İndirimi ve Erken Emeklilik

Yüzde 40 ile 69 arasında engel oranına sahip olan bireyler, yalnızca 2022 engelli maaşına bağımlı değildir. Çalışma hayatına katılmaları halinde 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 28 inci maddesi kapsamında erken emeklilik hakkından yararlanabilirler. Üçüncü derece (yüzde 40-59) engelliler için 18 yıl sigortalılık süresi ve 4680 prim günü; ikinci derece (yüzde 60-69) engelliler için ise 16 yıl sigortalılık ve 4320 prim günü şartıyla yaş haddine takılmadan doğrudan emekli olunabilmektedir.

Ayrıca 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesi uyarınca bordrolu çalışan engelliler aylık gelir vergisi matrah indiriminden faydalanarak daha yüksek net maaş alır. Bu yasal hak sayesinde engelli birey çalışma hayatında yer alarak ekonomik bağımsızlığını kazanırken, ilerleyen yaşlarda da genç yaşta SGK emekli aylığına kavuşur.

Çalışırken sağlık durumu bozulan veya işten ayrılmak zorunda kalan engelli vatandaşlarımızın, muhtaçlık kriterlerini taşımaya devam etmeleri kaydıyla SYDV üzerinden 2022 engelli aylığına geri dönüş yapma hakkı her zaman mahfuzdur.

Sosyal İnceleme Ziyareti ve Mütevelli Heyeti Karar Süreci

2022 Sayılı Kanun kapsamında yüzde kırk ile altmış dokuz arasında engelli aylığı başvurusunda bulunan vatandaşlarımız için süreç, e-Devlet veya ilçe kaymakamlığındaki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına (SYDV) başvuru ile başlar. Başvuru evrakları sisteme girildikten sonra vakfın sosyal yardım inceleme görevlileri haneye resmi bir inceleme ziyareti gerçekleştirir.

Bu ziyarette ailenin barınma koşulları, ısınma durumu, hanedeki eşyalar ve fiili yaşam standardı yerinde gözlemlenerek 'Sosyal İnceleme Raporu' tanzim edilir. Görevlinin hazırladığı rapor, her hafta toplanan Kaymakam başkanlığındaki SYDV Mütevelli Heyetine sunulur. Mütevelli heyeti, merkezi veri tabanındaki tapu, araç, banka mevduatı ve SGK kayıtları ile hane ziyaret tutanaklarını birlikte değerlendirerek maaşın bağlanmasına veya reddine nihai kararı verir.

Karar olumlu çıktığı takdirde başvuru tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere engelli aylığı hak sahipliği başlar ve ilk ödeme doğum yılının son rakamına göre belirlenen takvimde PTT kartına yüklenir.

Aylık Kesintisine Yol Açan Değişiklikler ve Yersiz Ödeme Uyarısı

2022 Sayılı Kanunun ek 1 inci maddesi gereğince, engelli aylığı alan hak sahibinin hanesinde kişi başına düşen gelirin yasal sınırı aşması, sigortalı bir işe girilmesi veya engel oranının yeni raporla yüzde kırkın altına düşmesi durumunda bu durumun 15 gün içinde SYDV'ye bildirilmesi zorunludur. Bildirim yapılmadığı takdirde ödenen aylıklar 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında yüzde elli fazlasıyla ve yasal faiziyle geri tahsil edilir. Bu yaptırımla karşılaşmamak için durum değişiklikleri vakfa zamanında bildirilmelidir.