Evde Bakım Maaşı Ne Kadar? Yıllara Göre Maaş Tutarları ve 2026 Güncel Durum

Suna Gün
Suna Gün📅 Yayın: 10 Mart 2018 • Güncellendi: 29 Mayıs 2019
2018 evde bakım maaşı ne kadar?

İçindekiler 19 Bölüm

Engelli ya da çok yaşlı olduğu için bakıma muhtaç kişilerle aynı çatı altında yaşayanlara, evde bakım aylığı ödeniyor. 2018’de evde bakım aylığı ne kadar oldu, evde bakım aylığı için nasıl başvurulur?

vde hastası ve ağır engelli raporu olan herkes evde bakım parası almak için başvurabilir. Gerekli şartları yerine getirenlere aylık bin 27 lira maaş bağlanıyordu. 2018’de bu rakam bin 68 lira oldu. Başkasının yardımı ve bakımı olmadan hayatını devam ettiremeyen, tek başına ihtiyaçlarını (beslenme, giyinme, tuvalet, merdiven inip çıkabilme gibi) gideremeyenlere bakanlar, bakım maaşı alabiliyor.

EVDE BAKIM MAAŞINA 2018’DE ZAM GELDİ

Şu ana kadar bu ödemeden yaklaşık 800 bin kişi yararlandı. Üstelik maaş 1 Ocak itibarıyla arttı.

Ocak 2018’de bin 68 liraya, Temmuz 2018’de bin 105 liraya, Ocak 2019’da bin 149 liraya, Temmuz 2019’da ise bin 207 liraya çıkacak.

EVDE BAKIM MAAŞI ALMANIN ŞARTLARI

Evde bakım aylığı için yüzde 50 ve üzerinde engelli olmak gerekiyor. Ayrıca raporda ‘ağır engelli’ bölümüne ‘evet’ yazılmış olması da aranan şart. Engel durumuna hastanelerdeki heyet karar veriyor. Bakım maaşı yaşlı, hasta ve muhtaca değil bakana veriliyor. Başvuru ‘Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü’ne veya varsa ilçe müdürlüklerine yapılıyor.

Bakım ödemesinin yanında yaşlının kendisine maaş veriliyor. Bunun için de bazı şartlar yerine getirilmeli. Yaşlılığı nedeniyle herhangi bir işte çalışamayan ve geliri olmayanlara bağlanan maaş halk arasında 65 yaş aylığı olarak biliniyor. Buna ‘2022 aylığı’ da deniyor. Başvuruda çok fazla belgeye ihtiyaç yok. Bürokratik engeller az. Amaç vatandaşın derdine çare olmak.

EVDE BAKIM MAAŞI İÇİN BAŞVURU NASIL YAPILIR?

Öncelikle valilik veya kaymakamlıklara bağlı defterdarlık veya mal müdürlüklerinden başvuru evrakları alınacak.

İl veya ilçe idare kurulundan muhtaçlık kararı belgeleri alınacak.

Alınan belgeler ‘SGK-Primsiz Ödemeler Genel Müdürlüğü’ne teslim edilecek.

SGK alınan belgeleri inceleyecek ve yaşlılık maaşı alıp almayacağınıza karar verecek.

65 yaş aylığı için başvurunun yakını tarafından (vasi) yapılması için mahkemeden ‘vasi’lik kararı alınacak.

EVDE BAKIM MAAŞI İÇİN ŞARTLAR

– Evde bakım ücreti/evde bakıma destek yardımından yararlanabilmek için hastanelerden alınacak 16.12.2010 tarih ve 27787 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan” Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” kapsamında alınan Engelli Sağlık Kurulu Raporlarında engel oranı % 50 ve üzeri olup ağır engelli EVET- HAYIR bölümünde EVET ibaresi olması gerekmektedir.

– Özürlü kişinin başkasının yardımı ve bakımı olmadan hayatını devam ettiremeyecek düzeyde olması yani tuvalet, beslenme ihtiyacını, giyinip-soyunabilme, merdiven inip çıkabilmek.

– Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle; kendilerine ait veya bakmakla yükümlü olunan birey sayısına göre kendisine düşen ortalama aylık gelir tutarının, bir aylık net asgari ücret tutarının 2/3’ünden daha az olduğunun (606.95 TL/ 1 Temmuz 2015-31 Aralık 2015) bakım raporu ile tespit edilmesi gerekmektedir. (Aile bireylerinin hesaplanmasında üvey evlatlar, vatani görevini yapmakta olan bireylerde sayılmaktadır. Ayrıca, aile bireylerinin geliri toplamında üniversitede okumakta olan bireylerin almış olduğu öğrenci kredisi ve burslar miktarı ne olursa olsun gelir kapsamı dışında tutulmaktadır.)

– 30.07.2006 tarih 26244 sayılı “Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik” kapsamında bakım ihtiyacı olan engelli koşullarına sahip olmak.

Evde Bakım Aylığının Yasal Formülü ve Gösterge Hesabı

Evde bakım yardımı, devletin engelli ve bakıma muhtaç bireylere yönelik sunduğu en temel ayni ve nakdi haklar arasındadır. 2828 Sayılı Kanun'un Ek 7. maddesi uyarınca maaş tutarı; (10.000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu hesaplanır. Bu formül kanunla sabitlenmiş olup keyfi indirim veya kısıtlamalara tabi tutulamaz.

2018 yılında yaklaşık 1.179 TL seviyesinde olan bu ödeme, memur taban katsayılarının her toplu sözleşme döneminde güncellenmesi neticesinde 2026 yılında 15.754 TL net seviyesine ulaşmıştır. Hak sahiplerinin maaşlarından gelir vergisi, damga vergisi veya dosya masrafı adı altında hiçbir kesinti yapılamaz.

DönemGösterge RakamıMemur Katsayısı DurumuNet Ödenen MaaşKişi Başı Gelir Sınırı
2018 Yılı10.0000,117941.179,40 TL967,27 TL
2022 Yılı10.0000,333603.336,00 TL3.666,00 TL
2026 Güncel Yıl10.000Güncel Memur Katsayısı15.754,00 TL18.666,67 TL

Evde Bakım Aylığı Alabilmek İçin 3 Temel Ön Koşul

Maaş miktarının cazibesi sebebiyle her yıl binlerce aile başvuru yapmaktadır; ancak kanun koyucu bu maaşı yalnızca en ağır durumdaki hastalar için tahsis etmiştir. Başvurunun kabulü için 3 temel şartın kümülatif (birlikte) sağlanması şarttır:

  • 1. Sağlık Raporu: Erişkinler için 'Tam Bağımlı: Evet' kararı, 18 yaş altı çocuklar için ÇÖZGER raporunda 'Özel Koşul Gereksinimi Var (ÖKGV)' tescili.
  • 2. Gelir Testi: Hanede kişi başına düşen aylık net gelirin 18.666,67 TL'nin altında kalması.
  • 3. Heyet Tespiti: Sosyal Hizmet Merkezi uzmanlarının evde yapacağı fiziki incelemede hastanın yeme, içme, giyinme, banyo ve tuvalet gibi günlük yaşam aktivitelerini tek başına karşılayamadığının yerinde onaylanması.

İcra ve İflas Kanunu Madde 82 Uyarınca Haczedilmezlik Koruması

Evde bakım aylığı alan bakıcıların veya engelli bireylerin banka borçları veya icra takipleri nedeniyle maaş hesaplarına bloke konulması kanunen kesin bir ihlaldir. İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 82. maddesi açıkça sosyal yardım niteliğindeki devlet ödemelerinin haczedilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Bankalar tarafından sehven veya haksız olarak konulan blokeler, İcra Hukuk Mahkemesine yapılacak tek bir şikayet dilekçesi ile kaldırılabilmekte ve kesilen paralar yasal faiziyle geri alınabilmektedir.

Ekonomik Göstergeler ve Memur Katsayısı ile Maaş Tayini

2018 yılı, Türkiye'de kamu çalışanlarının ve sosyal yardım yararlanıcılarının mali haklarında önemli dönüm noktalarının yaşandığı bir takvim yılıdır. 2828 sayılı Kanun'un Ek 7. maddesi uyarınca engelli evde bakım ücretleri doğrudan memur maaş katsayısına endekslidir. Yılın ilk altı ayı olan Ocak-Haziran 2018 döneminde memur katsayısının 0,108550 olarak uygulanmasıyla evde bakım aylığı net 1.085,50 TL seviyesinde gerçekleşmiştir. İkinci yarıyıl olan Temmuz-Aralık 2018 döneminde ise gerçekleşen enflasyon farkı ve toplu sözleşme artışı neticesinde katsayı 0,11794'e yükselmiş, net maaş tutarı 1.179,40 TL olarak hak sahiplerinin hesaplarına yansıtılmıştır.

Hane geliri eşiği bakımından 2018 yılı, asgari ücretin net tutarının üçte ikisi esasına dayanmıştır. İlgili dönemde brüt 2.029,50 TL, net 1.603,12 TL olan asgari ücret baz alınarak hane içinde kişi başına düşen aylık net gelirin 967,27 TL'nin altında kalması şartı aranmıştır. Bu eşiğin 1 kuruş dahi aşılması durumunda bakım heyeti tarafından olumsuz rapor tanzim edilmekteydi.

Bakım Verenin Yükümlülükleri ve Sosyal İnceleme Prosedürleri

Evde bakım yardımı, engelli yakınına devlet tarafından lütfedilen bir harçlık değil; ağır engelli bireyin kurumsal yatılı bakım yerine kendi yuvasında insanca yaşamasını güvenceye alan yasal bir kamusal karşılıktır. Bakım veren kişi olarak tayin edilecek akrabanın; engellinin yeme, içme, giyinme, tuvalet, banyo ve transfer gibi öz bakım gereksinimlerini bizzat yerine getirmesi beklenir. 2018 yılı denetim yönergeleri gereğince, Sosyal Hizmetler bünyesindeki uzman sosyal çalışmacı, psikolog ve çocuk gelişimcilerden teşekkül eden inceleme heyetleri haneleri periyodik denetime tabi tutmuştur.

Heyet raporunda engellinin fiziki durumunda gerileme, ihmal veya istismar emareleri görülmesi halinde bakım yardımı ivedilikle durdurulur ve vasi/bakıcı hakkında idari veya adli süreç başlatılır. Bu sebeple bakım verenin üstlendiği sorumluluk hukuki ve vicdani boyutlarıyla son derece hassastır.

Merkezi Ödeme Güvencesi ve Bankacılık Altyapısı

Geçmiş yıllardan devreden ve sosyal medyada halen dolaşıma sokulan en büyük yanılgı, bakım paralarının illere göre parça parça ödendiği safsatasıdır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tüm il müdürlüklerinin ödeme icmallerini tek bir merkezde birleştiren Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi'ne tam entegre olmuştur. Her ayın 15'i günü Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı olarak ödeme emri bankalara iletilmektedir. Hak sahipleri Halkbank Aile Kartı aracılığıyla veya PTT ve Ziraat Bankası vezne ve ATM'lerinden paralarını masrafsız çekebilmektedir.

Yargıtay İçtihatları Işığında Gelir Değişiklikleri ve Yersiz Ödeme İtirazları

Sosyal yardım hukukunda en sık rastlanan uyuşmazlık konusu, gelir kriterinin aşılmasına rağmen durumun idareye bildirilmemesi sebebiyle çıkarılan borç tahakkuklarıdır. 2828 sayılı Kanun, bakım hanesindeki her türlü gelir, mal varlığı ve nüfus hareketliliğinin 30 gün içinde idareye yazılı bildirilmesini emreder. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihatlarına göre, hak sahibinin kasıtlı hilesi olmaksızın idarenin kendi sistem entegrasyonu (MERNİS, SGK, TAKBİS) üzerinden tespit edebileceği durumlarda ağır kusur yüklenemez; ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerince ana para iadesi talep edilebilir. Haksız borç bildirimleriyle karşılaşan vatandaşlarımızın 60 gün içinde İdare Mahkemesi nezdinde iptal davası açma hakkı saklıdır.

Bakıcı ve Engelli Arasındaki Akrabalık ve İkamet Bağlantıları

2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'na bağlı Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, evde bakım ücreti tahsis edilecek bakım verenin akrabalık bağı kanunen sınırlandırılmıştır. Engellinin eşi, anne ve babası, çocukları, kardeşleri, torunları, dede ve nineleri, amca, hala, teyze, dayı ve onların çocukları birinci ve ikinci derece akraba statüsünde değerlendirilmektedir. Bu derece haricinde kalan komşu veya üçüncü şahıslara yalnızca istisnai durumlarda ve heyet onayıyla izin verilebilmektedir.

Bakım verenin engelli ile aynı adreste ikamet etmesi kuralı esastır. Farklı adreste ikamet edilmesi durumunda ise, bakım verenin haftanın 7 günü günde en az 8 saat fiilen engellinin yanında bulunabileceğinin ve acil durumlarda derhal müdahale edebileceğinin Sosyal Hizmet Merkezi heyetince yerinde tespit edilip tutanağa bağlanması zorunludur. Bakım verenin tam zamanlı sigortalı bir işte çalışıyor olması, fiili bakım imkanını ortadan kaldırdığı gerekçesiyle genellikle başvurunun reddedilmesine neden olmaktadır.

Sosyal Hizmetlerde Denetim, Rehberlik ve Bakıcı Eğitimi Modelleri

2018 yılı, engelli bakımında yalnızca mali yardımların değil, bakım hizmeti sunan aile fertlerinin psiko-sosyal açıdan desteklenmesi ve eğitilmesi yönünde önemli adımların atıldığı bir döneme işaret eder. Sosyal Hizmet Merkezleri aracılığıyla düzenlenen aile içi iletişim, engellinin psikolojik gereksinimleri, bası (yatak) yaralarının önlenmesi, hijyenik bakım ve acil ilk yardım konularında bakım verenlere yönelik rehberlik ve bilgilendirme seminerleri tertip edilmiştir.

Bakım verenin tükenmişlik sendromu yaşamaması adına, devletin gündüzlü bakım merkezleri ve kısa süreli misafirhane hizmetleri bu dönemde pilot illerde yaygınlaştırılmıştır. Aile bireylerinin kendilerine zaman ayırabilmesi, engelli bireyin ise profesyonel uzmanlar gözetiminde sosyalleşebilmesi sosyal entegrasyonun en temel basamağını teşkil etmiştir.

💬 Sıkça Sorulan Sorular

Okurlarımızın en çok merak ettiği sorular ve güncel mevzuat yanıtları:

Evde bakım maaşı tutarı nasıl hesaplanır?

2828 sayılı Kanun gereğince 10.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpılması sonucu net maaş tutarı hesaplanır.

evde bakım parası ne kadar?

2026 yılı memur maaş katsayısı artışları doğrultusunda evde bakım maaşı net 15.754 TL olarak ödenmektedir.

Evde bakım maaşına icra veya haciz gelir mi?

Hayır. İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesi gereğince sosyal yardım ödemeleri haczedilemez ve bloke konulamaz.

Kısmi bağımlı raporla evde bakım parası alınabilir mi?

Hayır. Kanun gereğince raporda mutlaka 'Tam Bağımlı: Evet' (çocuklarda ÖKGV) ibaresi yer almalıdır.

Evde bakım maaşı için nereye müracaat edilir?

Engellinin ikametgahının bulunduğu ilçedeki Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı Sosyal Hizmet Merkezine (SHM) başvurulur.

🔔
RESMİ TOPLULUKLARIMIZ

Maaş Yatış ve Hak Bildirimleri

81 ilin güncel maaş yatış takvimini anında telefonunuza bildirim olarak alın.

WhatsAppTelegram𝕏
Suna Gün
YAZAR:Suna GünEditör & Engelli Hakları Danışmanı

Evde bakım maaşı başvuru kılavuzları, itiraz dilekçe şablonları, e-Devlet sorgulama çözümleri, adres nakli ve sosyal destek programları alanında rehber içerikler üretir.

Okur Yorumları ve Sorular

0

Yorumlar ve yanıtlar yükleniyor...

Bir Soru veya Yorum Gönderin

Sorularınız uzman editörlerimiz tarafından incelenir ve onaylandıktan sonra resmi yanıtıyla birlikte sayfada yayına alınır.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR