18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı Nedir? (Kimler Alabilir, Şartlar 2026)

18 yaş altı engelli yakını aylığı; 2022 sayılı Kanun'un ek maddeleri uyarınca, yetkili hastanelerce düzenlenen ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) belgesine göre en az %20 veya üzeri özel gereksinimi bulunan 18 yaşını doldurmamış engelli çocuğun bakımını fiilen üstlenen, kanunen bakmakla yükümlü (anne, baba veya mahkemece atanmış vasi) ve hane içinde kişi başına düşen aylık net geliri asgari ücretin üçte birini geçmeyen Türk vatandaşlarına bağlanan düzenli bir sosyal yardımdır.
Engelli çocuğu olan ailelerin artan bakım masraflarını hafifletmek amacıyla sağlanan bu nakdi destek, doğrudan engelli çocuğa değil; çocuğun fiili bakımını üstlenen ve sigortalı bir işte çalışmayan ebeveyne (öncelikle anneye) ödenmektedir. Başvuru süreci, ÇÖZGER terimlerinin mevzuattaki parasal karşılığı, hanedeki gelir kriterleri ve 2026 yılı zamlı ödeme takviminin tüm detaylarını bu rehberde bulabilirsiniz.
1. 18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı Alma Şartları Nelerdir?
2022 sayılı Kanun ve Sosyal Yardımlar Yönetmeliği çerçevesinde, engelli yakını aylığına hak kazanabilmek için aranan yasal kriterler şunlardır:
- Yaş Kriteri: Bakımı üstlenilen engelli çocuğun 18 yaşını tamamlamamış (17 yaş 364 gün dahil) olması şarttır. Çocuk 18 yaşını doldurduğu ay itibarıyla bu yardım kesilir; engelli birey kendi adına yetişkin engelli aylığına başvurmalıdır.
- ÇÖZGER Raporu: Çocuğun Sağlık Bakanlığı onaylı yetkili hastanelerden alınmış, geçerlilik süresi devam eden bir Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) bulunmalıdır. Rapor sonucunda en az 'Özel Gereksinimi Vardır (ÖGV)' veya daha üst seviyede bir gereksinim belirlenmiş olmalıdır.
- Fiili Bakım Şartı: Başvuran ebeveyn veya vasinin çocukla aynı hanede ikamet etmesi ve bakımını bizzat üstlenmesi zorunludur. Çocuğun devlet korumasında, yatılı bakım merkezinde veya yetiştirme yurdunda kalmaması gerekir.
- Sosyal Güvence ve Çalışma Durumu: Maaşı alacak olan ebeveynin SGK kapsamında (4/a SSK, 4/b Bağ-Kur, 4/c Emekli Sandığı) aktif sigortalı olarak çalışmıyor olması, isteğe bağlı prim ödememesi ve SGK'dan aylık almaması gerekir.
- Muhtaçlık (Gelir) Şartı: İkamet edilen hanedeki tüm bireylerin toplam net gelirinin, hane nüfusuna bölünmesiyle elde edilen kişi başı düşen aylık tutarın net asgari ücretin 1/3'ünü aşmaması şarttır.
2. ÇÖZGER Raporu Dereceleri ve 2022 Aylığı Karşılıkları
18 yaşından küçük çocuklar için yetişkinler gibi yüzde (%) bazlı engelli raporu verilmez; bunun yerine ÇÖZGER kategorileri esas alınır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın mevzuata göre ÇÖZGER ifadelerini engelli aylığı karşılıkları aşağıdaki gibidir:
| ÇÖZGER Raporunda Belirtilen İfade | Eşdeğer Yetişkin Engel Derecesi | Aylık Bağlanma Durumu |
|---|---|---|
| Özel Gereksinimi Vardır (ÖGV) | %20 - %39 Eşdeğeri | Aylık Bağlanmaz (Yetersiz) |
| Hafif Düzeyde ÖGV | %40 - %49 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| Orta Düzeyde ÖGV | %50 - %59 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| İleri Düzeyde ÖGV | %60 - %69 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| Çok İleri Düzeyde ÖGV / Belirgin ÖGV | %70 - %89 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV) | %90 - %99 (Tam Bağımlı Eşdeğeri) | Engelli Yakını Aylığı + Evde Bakım Alabilir |
3. 2026 Gelir Kriteri ve Muhtaçlık Sınırı Hesaplama
Engelli yakını aylığında en kritik aşama hane gelir testidir. Başvuru sahibinin bağlı olduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) mütevelli heyeti, haneye giren her türlü resmi ve gayriresmi geliri BÜTÜNLEŞİK Sosyal Yardım Bilgi Sistemi üzerinden sorgular.
2026 yılı için geçerli net asgari ücret tutarının 1/3'ü yasal gelir sınırını belirler. Hanede yaşayan anne, baba, kardeşler ve varsa diğer akrabaların maaş, kira geliri, tarımsal destek veya gayrimenkul rayiç bedel payları toplanarak toplam kişi sayısına bölünür. Çıkan sonuç muhtaçlık sınırının 1 TL dahi altında kalırsa gelir testi olumlu sonuçlanır.
4. 2026 Zamlı Maaş Tutarları ve Ödeme Günleri
Memur maaş katsayısına göre yılda iki kez (Ocak ve Temmuz aylarında) güncellenen 18 yaş altı engelli yakını aylığı, yetişkin %40-%69 engelli aylığı tutarıyla eşit olarak ödenir. 2026 yılı güncel döneminde aylık net 3.725 TL - 4.150 TL aralığında hesaplara yatırılmaktadır.
Ödemeler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hak sahibinin TC kimlik numarasının ve doğum yılının son rakamına göre her ayın 5'i ile 9'u arasında PTT şubelerinden ve PTT Kart aracılığıyla ortak ATM'lerden çekilebilir.
5. Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?
Başvurular ikametgahın bulunduğu İlçe Kaymakamlığı bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) birimine bizzat yapılır. Başvuru sırasında çocuğun ve başvuran ebeveynin kimlik kartı ile hastaneden alınan onaylı ÇÖZGER raporu fotokopisi teslim edilir. Ayrıca ön başvuru e-Devlet kapısı üzerinden 'Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti' ekranından da iletilebilir.
6. Sıkça Sorulan Sorular
Baba sigortalı çalışıyorsa anne engelli yakını aylığı alabilir mi?
Evet, alabilir. Önemli olan babanın aldığı maaş dahil tüm hane gelirinin hane nüfusuna bölündüğünde kişi başı net asgari ücretin 1/3'ünü aşmamasıdır. Ancak maaşı alacak olan annenin sigortalı bir işte çalışmaması gerekir.
Engelli çocuk 18 yaşına girince ne olur?
Çocuk 18 yaşını doldurduğu gün ebeveynin aldığı engelli yakını aylığı otomatik olarak kesilir. Genç birey, erişkin sağlık kurulu raporu alarak kendi adına yetişkin 2022 engelli aylığına başvurmalıdır.
Evde bakım parası alan aile bu aylığı da alabilir mi?
Evet. Çocuğun ÇÖZGER raporunda 'ÖKGV' (Özel Koşul Gereksinimi Vardır) ibaresi bulunuyorsa ve her iki yardımın gelir kriterleri ayrı ayrı sağlanıyorsa, hem evde bakım parası hem de 18 yaş altı engelli yakını aylığı aynı anda alınabilir.
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
SYDV hane inceleme görevlilerinin yapacağı ev ziyareti ve mütevelli heyeti toplantısının ardından ortalama 30 ila 45 gün içerisinde başvuru sonuçlanır ve onaylandığında takip eden ay başından itibaren birikmiş olarak ödenir.
