18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı Nedir? (Kimler Alabilir, Şartlar 2026)
18 yaş altı engelli yakını aylığı; 2022 sayılı Kanun'un ek maddeleri uyarınca, yetkili hastanelerce düzenlenen ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) belgesine göre en az %20 veya üzeri özel gereksinimi bulunan 18 yaşını doldurmamış engelli çocuğun bakımını fiilen üstlenen, kanunen bakmakla yükümlü (anne, baba veya mahkemece atanmış vasi) ve hane içinde kişi başına düşen aylık net geliri asgari ücretin üçte birini geçmeyen Türk vatandaşlarına bağlanan düzenli bir sosyal yardımdır.
İçindekiler
16 Bölüm
- 1. 18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı Alma Şartları Nelerdir?
- 2. ÇÖZGER Raporu Dereceleri ve 2022 Aylığı Karşılıkları
- 3. 2026 Gelir Kriteri ve Muhtaçlık Sınırı Hesaplama
- 4. 2026 Zamlı Maaş Tutarları ve Ödeme Günleri
- 5. Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?
- 6. Sıkça Sorulan Sorular
- 7. 18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığının Yasal Dayanağı ve Kapsamı
- 8. Hane Gelir Kriteri ve Ebeveynlerin Sigortalılık Durumu
- 9. Kaymakamlık SYDV Engelli Yakını Aylığı Başvuru Dilekçesi
- 10. BSYBS Çapraz Veri Taraması ve SYDV İnceleme Kriterleri
- 11. Sıkça Sorulan Sorular
- └─ 18 yaş altı engelli yakını aylığı kime ödenir?
- └─ Anne veya baba sigortalı işte çalışırsa bu aylık alınabilir mi?
- └─ Engelli yakını aylığı ile evde bakım maaşı aynı anda alınabilir mi?
- └─ 2026 yılı için hane kişi başı gelir tavanı nedir?
- └─ Çocuk 18 yaşını doldurduğunda bu aylığa ne olur?
Engelli çocuğu olan ailelerin artan bakım masraflarını hafifletmek amacıyla sağlanan bu nakdi destek, doğrudan engelli çocuğa değil; çocuğun fiili bakımını üstlenen ve sigortalı bir işte çalışmayan ebeveyne (öncelikle anneye) ödenmektedir. Başvuru süreci, ÇÖZGER terimlerinin mevzuattaki parasal karşılığı, hanedeki gelir kriterleri ve 2026 yılı zamlı ödeme takviminin tüm detaylarını bu rehberde bulabilirsiniz.
18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı Alma Şartları Nelerdir?
2022 sayılı Kanun ve Sosyal Yardımlar Yönetmeliği çerçevesinde, engelli yakını aylığına hak kazanabilmek için aranan yasal kriterler şunlardır:
- Yaş Kriteri: Bakımı üstlenilen engelli çocuğun 18 yaşını tamamlamamış (17 yaş 364 gün dahil) olması şarttır. Çocuk 18 yaşını doldurduğu ay itibarıyla bu yardım kesilir; engelli birey kendi adına yetişkin engelli aylığına başvurmalıdır.
- ÇÖZGER Raporu: Çocuğun Sağlık Bakanlığı onaylı yetkili hastanelerden alınmış, geçerlilik süresi devam eden bir Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) bulunmalıdır. Rapor sonucunda en az 'Özel Gereksinimi Vardır (ÖGV)' veya daha üst seviyede bir gereksinim belirlenmiş olmalıdır.
- Fiili Bakım Şartı: Başvuran ebeveyn veya vasinin çocukla aynı hanede ikamet etmesi ve bakımını bizzat üstlenmesi zorunludur. Çocuğun devlet korumasında, yatılı bakım merkezinde veya yetiştirme yurdunda kalmaması gerekir.
- Sosyal Güvence ve Çalışma Durumu: Maaşı alacak olan ebeveynin SGK kapsamında (4/a SSK, 4/b Bağ-Kur, 4/c Emekli Sandığı) aktif sigortalı olarak çalışmıyor olması, isteğe bağlı prim ödememesi ve SGK'dan aylık almaması gerekir.
- Muhtaçlık (Gelir) Şartı: İkamet edilen hanedeki tüm bireylerin toplam net gelirinin, hane nüfusuna bölünmesiyle elde edilen kişi başı düşen aylık tutarın net asgari ücretin 1/3'ünü aşmaması şarttır.
ÇÖZGER Raporu Dereceleri ve 2022 Aylığı Karşılıkları
18 yaşından küçük çocuklar için yetişkinler gibi yüzde (%) bazlı engelli raporu verilmez; bunun yerine ÇÖZGER kategorileri esas alınır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın mevzuata göre ÇÖZGER ifadelerini engelli aylığı karşılıkları aşağıdaki gibidir:
| ÇÖZGER Raporunda Belirtilen İfade | Eşdeğer Yetişkin Engel Derecesi | Aylık Bağlanma Durumu |
|---|---|---|
| Özel Gereksinimi Vardır (ÖGV) | %20 - %39 Eşdeğeri | Aylık Bağlanmaz (Yetersiz) |
| Hafif Düzeyde ÖGV | %40 - %49 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| Orta Düzeyde ÖGV | %50 - %59 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| İleri Düzeyde ÖGV | %60 - %69 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| Çok İleri Düzeyde ÖGV / Belirgin ÖGV | %70 - %89 Eşdeğeri | Engelli Yakını Aylığı Bağlanır |
| Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV) | %90 - %99 (Tam Bağımlı Eşdeğeri) | Engelli Yakını Aylığı + Evde Bakım Alabilir |
2026 Gelir Kriteri ve Muhtaçlık Sınırı Hesaplama
Engelli yakını aylığında en kritik aşama hane gelir testidir. Başvuru sahibinin bağlı olduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) mütevelli heyeti, haneye giren her türlü resmi ve gayriresmi geliri BÜTÜNLEŞİK Sosyal Yardım Bilgi Sistemi üzerinden sorgular.
2026 yılı için geçerli net asgari ücret tutarının 1/3'ü yasal gelir sınırını belirler. Hanede yaşayan anne, baba, kardeşler ve varsa diğer akrabaların maaş, kira geliri, tarımsal destek veya gayrimenkul rayiç bedel payları toplanarak toplam kişi sayısına bölünür. Çıkan sonuç muhtaçlık sınırının 1 TL dahi altında kalırsa gelir testi olumlu sonuçlanır.
2026 Zamlı Maaş Tutarları ve Ödeme Günleri
Memur maaş katsayısına göre yılda iki kez (Ocak ve Temmuz aylarında) güncellenen 18 yaş altı engelli yakını aylığı, yetişkin %40-%69 engelli aylığı tutarıyla eşit olarak ödenir. 2026 yılı güncel döneminde aylık net 3.725 TL - 4.150 TL aralığında hesaplara yatırılmaktadır.
Ödemeler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hak sahibinin TC kimlik numarasının ve doğum yılının son rakamına göre her ayın 5'i ile 9'u arasında PTT şubelerinden ve PTT Kart aracılığıyla ortak ATM'lerden çekilebilir.
Başvuru Nereye ve Nasıl Yapılır?
Başvurular ikametgahın bulunduğu İlçe Kaymakamlığı bünyesindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) birimine bizzat yapılır. Başvuru sırasında çocuğun ve başvuran ebeveynin kimlik kartı ile hastaneden alınan onaylı ÇÖZGER raporu fotokopisi teslim edilir. Ayrıca ön başvuru e-Devlet kapısı üzerinden 'Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti' ekranından da iletilebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Baba sigortalı çalışıyorsa anne engelli yakını aylığı alabilir mi?
Evet, alabilir. Önemli olan babanın aldığı maaş dahil tüm hane gelirinin hane nüfusuna bölündüğünde kişi başı net asgari ücretin 1/3'ünü aşmamasıdır. Ancak maaşı alacak olan annenin sigortalı bir işte çalışmaması gerekir.
Engelli çocuk 18 yaşına girince ne olur?
Çocuk 18 yaşını doldurduğu gün ebeveynin aldığı engelli yakını aylığı otomatik olarak kesilir. Genç birey, erişkin sağlık kurulu raporu alarak kendi adına yetişkin 2022 engelli aylığına başvurmalıdır.
Evde bakım parası alan aile bu aylığı da alabilir mi?
Evet. Çocuğun ÇÖZGER raporunda 'ÖKGV' (Özel Koşul Gereksinimi Vardır) ibaresi bulunuyorsa ve her iki yardımın gelir kriterleri ayrı ayrı sağlanıyorsa, hem evde bakım parası hem de 18 yaş altı engelli yakını aylığı aynı anda alınabilir.
Başvuru ne kadar sürede sonuçlanır?
SYDV hane inceleme görevlilerinin yapacağı ev ziyareti ve mütevelli heyeti toplantısının ardından ortalama 30 ila 45 gün içerisinde başvuru sonuçlanır ve onaylandığında takip eden ay başından itibaren birikmiş olarak ödenir.
18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığının Yasal Dayanağı ve Kapsamı
2022 sayılı '65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun' uyarınca, 18 yaşını doldurmamış özel gereksinimli çocukların bakımını fiilen üstlenen ebeveynlerine bağlanan düzenli nakdi yardıma Engelli Yakını Aylığı adı verilmektedir. Çocuk reşit olmadığı için aylık doğrudan çocuğun şahsına değil; çocuğun kanuni velisi olan anne veya babasına ödenir.
Bu desteğin bağlanabilmesi için çocuğun 20 Şubat 2019 tarihli ÇÖZGER Yönetmeliği kapsamında yetkili hastaneden alınmış geçerli bir rapora sahip olması şarttır. ÇÖZGER raporunda en az 2. kademe olan 'Hafif Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır (ÖGV)' kararı (eski sistemdeki %40 engel oranına eşdeğer) bulunmalıdır. Ancak tıbbi rapor tek başına yeterli olmayıp, ailenin Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV) tarafından yürütülen muhtaçlık gelir kriterini sağlaması kanunen zorunludur.
| Destek Türü | Yasal Dayanak | Hak Sahibi | 2026 Gelir Sınırı (Kişi Başı) | Yetkili Kurum |
|---|---|---|---|---|
| 18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı | 2022 Sayılı Kanun | Fiilen Bakan Anne veya Baba | 9.333,33 TL (1/3 Asgari Ücret) | Kaymakamlık SYDV Vakfı |
| Evde Bakım Aylığı (ÖKGV) | 2828 Sayılı Kanun Ek 7 | Bakıcı (Akraba veya Vasi) | 18.666,67 TL (2/3 Asgari Ücret) | Sosyal Hizmet Merkezi (SHM) |
| SED Yardımı | 2828 Sayılı Kanun | Okuyan Çocuk Ailesi | Muhtaçlık Değerlendirmesi | Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müd. |
Hane Gelir Kriteri ve Ebeveynlerin Sigortalılık Durumu
2022 Sayılı Kanun kapsamında engelli yakını aylığı alabilmenin en katı şartı, hanede kişi başına düşen aylık net gelirin net asgari ücretin üçte birinden (1/3) az olmasıdır. 2026 yılı için bu sınır kişi başına 9.333,33 TL olarak uygulanmaktadır. Hanede 4 kişi yaşıyorsa toplam net gelirin yaklaşık 37.333 TL'nin altında kalması şarttır.
Kanunun bir diğer önemli kuralı ise, aylığı alacak olan anne veya babanın Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) tabi olarak 4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) veya 4C (Emekli Sandığı) kapsamında aktif sigortalı olarak çalışmıyor ve herhangi bir emekli maaşı almıyor olmasıdır. Eğer anne ve babanın her ikisi de sigortasızsa ve hane geliri sınırın altındaysa aylık derhal bağlanır. Ancak nafaka alma hakkı olan veya sigortalı geliri kişi başı sınırın üzerinde kalan ailelerin başvuruları Mütevelli Heyeti tarafından reddedilir.
Kaymakamlık SYDV Engelli Yakını Aylığı Başvuru Dilekçesi
T.C. [İLÇE ADI] KAYMAKAMLIĞI
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Başkanlığına
BAŞVURU SAHİBİ (VELİ): [Adınız Soyadınız] — T.C. Kimlik No: [Numaranız]
Adres: [İkametgah Adresiniz] — Telefon: [Telefon Numaranız]
ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUK: [Çocuğun Adı Soyadı] — T.C. Kimlik No: [Numarası] (Doğum Tarihi: [Tarih])
KONU: 2022 Sayılı Kanun Kapsamında 18 Yaş Altı Engelli Yakını Aylığı Bağlanması Talebidir.
Velisi bulunduğum özel gereksinimli çocuğum [Çocuğun Adı Soyadı], yetkili hastaneden alınmış ÇÖZGER Sağlık Kurulu Raporuna haizdir. Çocuğumun fiili bakımı tarafımca kesintisiz olarak yürütülmektedir.
Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olarak çalışmamaktayım ve düzenli gelirim bulunmamaktadır. Hanemizde kişi başına düşen aylık net gelir kanunun belirlediği net asgari ücretin 1/3'ü olan 9.333,33 TL muhtaçlık sınırının altındadır. Gerekli sosyal incelemenin yapılarak tarafıma 18 yaş altı engelli yakını aylığı tahsis edilmesi hususunda gereğini saygılarımla arz ve talep ederim.
Tarih: [Tarih]
Başvuru Sahibi (Anne/Baba): [Ad Soyad & İmza]
Ekler: ÇÖZGER Raporu Fotokopisi, Kimlik Fotokopileri, Tarihçeli Yerleşim Yeri Belgesi
BSYBS Çapraz Veri Taraması ve SYDV İnceleme Kriterleri
18 yaş altı engelli yakını aylığı başvurularında Kaymakamlık bünyesinde faaliyet gösteren Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı (SYDV), müracaat eden ailenin ekonomik durumunu tek bir beyana dayandırmaz. Başvuru sisteme girildiği anda Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BSYBS); Tapu ve Kadastro (TAKBİS), Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Emniyet Araç Tescil ve MERNİS veri tabanlarını saniyeler içinde tarar.
Bu tarama neticesinde aile fertlerinin üzerine kayıtlı traktör, otomobil, tarla, arsa veya ticari ortaklık gibi malvarlıkları tespit edilir. Taşınmazların emlak vergi değeri üzerinden aylık emsal kira getirisi hesaplanarak hane gelirine dahil edilir. Vakıf görevlileri ayrıca engellinin yaşadığı evi bizzat ziyaret ederek ailenin yaşam standartlarını, ısınma, beslenme ve giyim harcamalarını yerinde gözlemler. İnceleme raporu tamamlandıktan sonra İlçe Kaymakamı başkanlığında toplanan Mütevelli Heyeti aylık bağlama kararını kesinleştirir.
Sıkça Sorulan Sorular
18 yaş altı engelli yakını aylığı kime ödenir?
Aylık doğrudan engelli çocuğa değil, çocuğun bakımını fiilen üstlenen kanuni velisi olan anne veya babaya ödenir.
Anne veya baba sigortalı işte çalışırsa bu aylık alınabilir mi?
Hayır. 2022 sayılı Kanun gereğince başvuruda bulunan ebeveynin SGK kapsamında aktif sigortalı olmaması veya emekli maaşı almaması şarttır.
Engelli yakını aylığı ile evde bakım maaşı aynı anda alınabilir mi?
Evet. Çocuğun ÇÖZGER raporunda 'ÖKGV' yazması ve hane içinde her iki yardımın gelir kriterlerinin ayrı ayrı sağlanması durumunda iki maaş birden alınabilir.
2026 yılı için hane kişi başı gelir tavanı nedir?
2026 yılı için hane içinde kişi başına düşen aylık net gelir sınırının net asgari ücretin 1/3'ü olan 9.333,33 TL'yi aşmaması gerekir.
Çocuk 18 yaşını doldurduğunda bu aylığa ne olur?
Çocuk 18 yaşını doldurduğunda engelli yakını aylığı otomatik kesilir. Birey reşit olduğu için kendi adına 'Erişkin 2022 Engelli Aylığı'na başvurmalıdır.
Maaş Yatış ve Hak Bildirimleri
81 ilin güncel maaş yatış takvimini anında telefonunuza bildirim olarak alın.
Okur Yorumları ve Sorular
0Yorumlar ve yanıtlar yükleniyor...
Bir Soru veya Yorum Gönderin
Sorularınız uzman editörlerimiz tarafından incelenir ve onaylandıktan sonra resmi yanıtıyla birlikte sayfada yayına alınır.